Γιατί στην Ελλάδα (2) – Κοινωνική οργάνωση

Ως γνωστό οι Έλληνες είμαστε κατά της παγκοσμιοποίησης, έστω και αν αυτή δεν είναι κάτι χειροπιαστό αλλά ουσιαστικά μια έννοια για να περιγράψει τις δυνατότητες που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες όπως επίσης τις σχέσεις αλληλεξάρτησης μεταξύ των χωρών σε ότι αφορά οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές παραμέτρους. Επίσης έστω και αν σε πρότερες ιστορικές περιόδους συνέβησαν και άλλες παγκοσμιοποιήσεις. Φυσικά αυτές οι αντιδράσεις συνοδεύνται από ανησυχίες για την «ιδιοπροσωπία μας» την εθνική μας ταυτότητα και γενικά την παραιτέρω ύπαρξή μας. Μάλιστα θεωρούμε την «ελληνικότητά» μας ως το μεγαλύτερο πυρήνα αντίστασης απέναντι σε αυτή την υποτιθέμενη λαίλαπα. Ότι εάν λείψει ο Έλληνας το Θηρίο της Αποκάλυψης θα έχει κερδίσει τον πόλεμο. Αυτές οι ιδεοληψίες καλλιεργούνται από πολλές πλευρές: από πολιτικούς φορείς και κόμματα ανεξαρτήτως πολιτικού χώρου, από πολιτικά πρόσωπα σε πανελλήνιο ή τοπικό επίπεδο, από διάφορους συλλόγους και φυσικά από την Εκκλησία. Το θέμα όμως δεν είναι γιατί καλλιεργούνται αλλά γιατί γίνονται πιστευτές.
Εδώ λοιπόν ερχόμαστε στην έννοια «σύγκρουση συμφερόντων». Ο Μάρξ έγραψε «η βία είναι η μαμή της Ιστορίας». Αν αντικαταστήσουμε τη λέξη «βία» με την προαναφερθείσα έννοια είμαστε πιστεύω πολύ πιο κοντά στην αλήθεια. Βία υπήρξε και υπάρχει σε όλες τις κοινωνίες αλλά γεγονότα που άλλαξαν τον τρόπο πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης και συνέβαλαν στη διαμόρφωση του σημερινού κόσμου συνέβησαν σε ελάχιστες κοινωνίες. Ο κοινός παρανομαστής αυτών των κοινωνιών ήταν, έχω την αίσθηση η «σύγκρουση συμφερόντων». Πιο πρακτικά αυτό που υποστηρίζει η φιλελεύθερη οικονομική άποψη για την οικονομία, ότι δηλαδή ο ανταγωνισμός (σύγκρουση συμφερόντων) είναι απαραίτητος για την οικονομική πρόοδο είναι και το κλειδί για την πολιτική εξέλιξη.
Εκεί πιστεύω ήταν π.χ και το πλεονέκτημα των αρχαίων Ελλήνων σε σχέση με τις άλλες κοινωνίες της εποχής τους. Στις άλλες κοινωνίες της περιοχής η κοινωνική οργάνωση ήταν κάθετη: ένας ηγέτης στην κορυφή, μια αυλή τριγύρω του (ιερατεία, αυλικοί) και μετά η μάζα. Τα μέλη της μάζας δεν αισθάνονταν ότι διαφοροποιούνταν μεταξύ τους αλλά ούτε καν με την εξουσία. Ήταν όλοι ίδιοι, σκέφτονταν όλοι το ίδιο και ο ρόλος τους ήταν να υπηρετούνε τον έναν που ήταν στην κορυφή. Η κατασκευή δεν πρέπει να έμοιαζε καν με πυραμίδα αλλά ουσιαστικά με κάθετη γραμμή. Δεν θεωρώ τυχαίο ότι ο χώρος της Μέσης Ανατολής έδωσε πολλούς πολέμους (βία) αλλά ποτέ κοινωνική επανάσταση παρόλο που είχε και εξακολουθεί να έχει αναλογικά τα πιο απολυταρχικά καθεστώτα του κόσμου.
Στις ελληνικές κοινωνίες εμφανίστηκε πρώτη φορά μια οριζόντια διαμόρφωση της κοινωνίας και μια έννοια μεσαίας τάξης. Οι διαμάχες δημοκρατικών και ολιγαρχικών δεν αποτελούσαν το πρόβλημα αλλά τη λύση στο πρόβλημα. Και αν για τα σημερινά δεδομένα οι διαφορές αυτών των δύο πολιτικών τάσεων ήταν μικρές για την εποχή τους ήταν χαοτικές. Επρόκειτο για την πρώτη «σύγκρουση συμφερόντων» στην ιστορία του πλανήτη. Σε αυτές τις πολιτικές αντιθέσεις συμμετείχαν όχι όλοι αλλά σε κάθε περίπτωση χιλιάδες άνθρωποι που μπορούσαν να έχουν άποψη για την πολιτική οργάνωση της πόλης. Το οποίο σήμαινε ότι δημιουργούνταν κοινωνικές υποομάδες που λειτουργούσανε διαφορετικά μεταξύ τους.
Γιατί τα γράφω αυτά; Στο πρώτο μέρος έγραψα ότι η αστική τάξη στην Ελλάδα σχηματίστηκε από το πολιτικό κατεστημένο και όχι ενάντια σε αυτό όπως στην Ευρώπη. Στην Ευρώπη δηλαδή υπήρξε «σύγκρουση συμφερόντων» στη διαμόρφωσή της ενώ στην Ελλάδα όχι.
Γιατί αυτό; Δυστυχώς η ελληνική κοινωνία είναι προϊόν ενός πολιτικοθρησκευτικού κατεστημένου και η οργάνωσή της θυμίζει το παραπάνω πλαίσιο που περιέγραψα για τις αρχαίες κοινωνίες έξω του ελληνικού κόσμου. Πιο εμφανές μπορεί αυτό να γίνει αν αναλογιστεί κανείς την ουσία του χριστιανισμού:

«Ένας λαός που τον λέμε ποίμνιο, τα μέλη του οποίου δεν διαφοροποιούνται μεταξύ τους αφού όλοι πρέπει να είναι ορθόδοξοι. Δεν υπάρχουν διαφορετικοί στόχοι για τον καθένα παρά ο ένας ίδιος για όλους: η σωτηρία και η ικανοποίηση του θελήματος του Θεού. Δεν επιτρέπεται να υπάρχουν αντίθετες γνώμες όχι μόνο ως προς τα θεολογικά αλλά σε οποιοδήποτε επίπεδο. Το οικογενειακό και κοντινό κοινωνικό περιβάλλον δεν (πρέπει να) παίζει κανένα ρόλο στη διαμόρφωση χαρακτήρα αφού ο στόχος είναι ήδη δοσμένος».

Μια μαζική δηλαδή κουλτούρα όπου άνθρωποι που έχουν γεννηθεί σε διαφορετικές συνθήκες και σε διαφορετικά γεωγραφικά περιβάλλοντα επιβάλλεται να σκέφτονται με τον ίδιο τρόπο. Η θεολογική αυτή τοποθέτηση που φυσικά καλλιεργείται στην περιοχή εδώ και δύο χιλιετίες καλλιεργείται και από το κράτος σε πολιτικό επίπεδο από συστάσεως νεοελληνικού κράτους. Οι όποιες πολιτικές διαφορές δεν ανταποκρίνονται στην έννοια «σύγκρουση συμφερόντων» αλλά ακόμη και σε προηγούμενες γεμάτες ένταση δεκαετίες στην έννοια «βυζαντινισμούς». Οι Έλληνες έχουμε μια κάθετα οργανωμένη κοινωνία γι’ αυτό και πλέον δεν παράγουμε οργανωμένη και συγκροτημένη πολιτική σκέψη. Γι’ αυτό και κάνουμε «λαοσυνάξεις» και πιστεύουμε ότι είμαστε ο τελευταίος πόλος αντίστασης στη Γη ενάντια στην παγκοσμιοποιήση του «κακού».
Ο χώρος των ιστολογίων πιστεύω ότι είναι η πρώτη φορά που δίνει την εικόνα μιας «σύγκρουσης συμφερόντων». Ελπίζω ότι με τον καιρό θα γίνει και πολιτική ή κοινωνική μετάφραση.

Advertisements
This entry was posted in Πολιτική. Bookmark the permalink.

2 απαντήσεις στο Γιατί στην Ελλάδα (2) – Κοινωνική οργάνωση

  1. Ο/Η Vaios λέει:

    Να προσθεσω κατι στα λεγομενα σου και ειδικοτερα αφορμη μου δινει η τελευταια σου προταση.Η κοινωνικη μεταφραση πιστευω πως θα εχει αποτελεσμα μονο αν η ζυμωση των αποξεων να γινει με συντεταγμενο τροπο.Πως θα γινει αυτο θα μου πεις?Νομιζω πως για να εχουμε αποτελεσμα θα πρεπει να αναζητησουμε τα ριζικα προβληματα του σαθρου κατασκευασματος της κοινωνιας.Εκει χρεαιζεται να υποθουν πραγματα.Σε αυτο το επιπεδο λυνονται τα σοβαρα προβληματα.Για παραδειγμα το σημαντικο για μενα ας πουμε στην παιδεια ειναι να ελαφρυνουμε τους μαθητες να τους δοσουμε προτωβουλιες και ευκαιριες για δημιουργια και οχι να τους βαζουμε ριχνουμε συνεχως στην παγιδα του ανταγωνισμου.Να επαναπροσδιορισουμε λοιπον τις νεες αξιες και αρχες.Ειναι το πιο σημαντικο πραγμα.

  2. Ο/Η parisbrouzos λέει:

    Vaios
    για τους στόχους που θα έπρεπε να έχει το σχολείο συμφωνώ.
    Και όντως εκεί είναι που θα πρέπει να γεννηθεί μια νέα νοοτροπία. Ειδικός δεν είμαι για να δώσω ή να προτείνω λύσεις αλλά πιστεύω κάποτε θα πρέπει να γίνει η αποσύνδεσή του από την είσοδο στα Πανεπιστήμια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s