Κοσμικό, άθεο και θρήσκο κράτος

Κάτι που συζητιέται κατά εποχές στην Ελλάδα είναι το θέμα των σχέσεων μεταξύ κράτους και Εκκλησίας. Αφορμή για αυτό το κείμενο είναι μια συζήτηση που είχα εδώ http://cacofonix-cacofonix.blogspot.com/2007/10/blog-post_13.html

Θα ξεκινήσω ανάποδα. Από την πλευρά όσων δεν θέλουν τον διαχωρισμό. Υπάρχει μια επιτηδευμένη προσπάθεια να ταυτιστεί το άθρησκο, κοσμικό κράτος με το ολοκληρωτικό κράτος, και συγκεκριμένα το φασιστικό και το κομμουνιστικό. Μια προσπάθεια να δειχτεί ότι κοσμικό κράτος σημαίνει επιβολή αθεϊας και φυσικά η αθεϊα συνοδεύεται στο μυαλό τους με ανηθικότητα, πονηριά και άλλα σατανικά! Υποκρίνονται ότι δεν καταλαβαίνουν πως δημοκρατία και κοσμικό κράτος σημαίνει απλώς ότι το κράτος δεν θα ευνοεί κάποια θρησκεία ή δόγμα αλλά ούτε θα επιβάλλει αθεϊα. Αν και νομίζω ότι ότι το πρόβλημα για αυτούς εκεί ακριβώς είναι: στο ότι δεν θα επιβάλεται θρησκείας και ιδιαίτερα δόγμα.

Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι όντως στον κομμουνισμό και τον φασισμό ή τον ναζισμό συνέβησαν αυτά που συνέβησαν λόγω αθεϊας; Αστείο και να το συζητά κανείς θα έλεγα. Μήπως από θρήσκο κράτος, το Βυζάντιο δεν εξοντώθηκαν χιλιάδες μονοφυσίτες, αρειανοί και άλλοι «αιρετικοί»; Μήπως οι θρήσκοι ηγέτες του κράτους αυτού δεν έπαιρναν μέρος σε συνομωσίες και δολοφονίες ανταγωνιστών για το θρόνο; Μήπως θρήσκα κράτη δεν οργάνωσαν τις Σταυροφορίες; Μήπως σε περιόδους  θρήσκων κρατών δεν οργανώθηκε η Ιερά Εξέταση; Μήπως θρήσκα κράτη δεν ήταν υπέυθυνα για την εξόντωση ιθαγενών πληθυσμών στα χρόνια της αποικιοκρατίας; Μήπως θρήσκα κρατική οντότητα δεν ήταν η Οθωμανική αυτοκρατορία; Μήπως θρήσκο δεν ήταν και το τσαρικό καθεστώς με την τόση καταπίεση; Μήπως ο Φράνκο της Ισπανίας ήταν άθρησκος όταν συνεργάστηκε με τους «άθεους» Ναζί;  Μήπως η δικτατορία στα καθ’ ημάς δεν ήθελε θρήσκο κράτος; Ή μήπως οι σημερινές θεοκρατικές κοινωνίες της Μέσης Ανατολής είναι πρότυπα οργάνωσης ή σεβασμού έστω των βασικών ατομικών δικαιωμάτων;

Η θρησκεία ποτέ δεν απέτρεψε εγκλήματα. Ουδέποτε εξασφάλισε την γενική ηθική πρόοδο και την δίκαιη λειτουργία του κράτους. Και αυτό ανεξάρτητα ποια θρησκεία και ποιο δόγμα έχουμε στο μυαλό.

Κάτι άλλο που υποστηρίζεται είναι ότι και στην Ευρώπη τα κράτη δεν είναι ακριβώς κοσμικά αλλά υπάρχει σχέση Εκκλησίας με το κράτος όπως και στην Ελλάδα. Σχέση φυσικά και υπάρχει αλλά το κράτος συνεργάζεται με την Εκκλησία όπως θα συνεργαζόταν με μια έξωκοινοβουλευτική επιτροπή, οργανώσεις περιβαλλοντικές και γενικά σε αυτό το επαγγελματικό επίπεδο. Γι’ αυτό και δεν υποδέχονται το Άγιο Φως και μάλιστα ως αρχηγό κράτους ούτε του παρουσιάζουν όπλα (λες και οι Νεοέλληνες δεν έχουν ξαναδεί φωτιά). Ούτε βγαίνουν παπάδες ή καρδινάλιοι και φωνάζουν για την πίστη και το έθνος. Στη Γερμανία κάποιος έχει το δικαίωμα να ζητήσει εγγράφως της έξοδο από την Εκκλησία και έτσι δεν πληρώνει φόρο. Δεν μπορεί επομένως να γίνει σύγκριση μεταξύ του ελληνικού παραδείγματος και αυτού που συμβαίνει στις βόρειες χώρες. Σύγκριση μπορεί να γίνει ίσως με την Ιταλία ή την Ισπανία αν και δεν ξέρω επαρκώς τι επικρατεί σε αυτές τις χώρες.

Το θέμα λοιπόν δεν είναι ένα θρήσκο ή άθεο κράτος. Το θέμα είναι ένα κράτος που δεν επιβάλει άποψη σε θέματα που άπτονται της προσωπικής επιλογής και επιθυμίας των πολιτών. Όπως δεν μπορεί να διδάσκεται ή να επιβάλεται από το κράτος ότι το μπλε ή το κίτρινο π.χ είναι το καλύτερο χρώμα ακόμη και αν μια πλειοψηφία το επιλέγει, έτσι ακριβώς δεν μπορεί το κράτος να προπαγανδίζει ή να ευνοεί θρησκεία ή δόγμα. Με τον ίδιο τρόπο που δεν μπορεί φυσικά να επιβάλει αθεϊα. Και σε ένα δημοκρατικό κράτος, κοσμικό κράτος είναι στις αρχές του να σέβεται αυτές τις προσωπικές επιλογές. Ένα κοσμικό κράτος μπορεί εύκολα (και φυσικά πρέπει) να ανέχεται πίστη και απιστία.

Κομμουνισμός vs Χριστιανισμός ή αλλιώς για την Ελλάδα ΚΚΕ vs Ορθοδοξία

Ως γνωστό οι κομμουνιστές είναι ενάντια στην Εκκλησία. Και η Εκκλησία εμφορείται από αντικομμουνιστικές ιδέες. Είναι όμως έτσι; Για να δούμε:

Μονομανία, αρχομανία και αλαζονεία:

Μόνο ένα κόμμα πρέπει να κυβερνάει (τι ποιό κόμμα

Μόνο ένας Θεός υπάρχει (τι ποιός Θεός  

Έχουν μεγάλη ιδέα για την αποτελεσματικότητά τους:

Όλα τα άλλα κόμματα και οι άλλες ιδεολογίες δεν προσφέρουν τίποτα και κακώς υπάρχουν.

Όλα οι άλλες θρησκείες δεν είναι αληθινές. Αυτό ισχύει και μεταξύ τους για τα διάφορα δόγματα.

Έχουν μεγάλη ιδέα για τον εαυτό τους:

Ισχύει και τους δύο: η κοινωνία αποτελείται από αδύναμα και ανώριμα πλάσματα (κάτι σαν 5χρονα δηλαδή) που χρειάζονται μονίμως καθοδήγηση από πεφωτισμένους. Δηλαδή αυτούς. Και όχι άλλους. Είμαστε όλοι ένα σύνολο ανθρώπων που σκέφτεται, κινείται και δρα ως μάζα. Άτομα με ξεχωριστές επιθυμίες δεν υπάρχουν.

Και οι δύο έχουν μία Αγία Τριάδα που δεν κάνει ποτέ λάθος:

Μαρξ, Ένγκελς, Λένιν

Πατέρας, Γιος και Άγιο πνεύμα (άντε, τα αρχικά με κεφαλαία)

Και οι δύο ενώ υποστηρίζουν ότι εκπροσωπούν τη μία και μοναδική αλήθεια, δεν μπορούν να συμφωνήσουν στο ποια είναι αυτή:

Υπάρχουν δεκάδες αριστερά κόμματα που έχουν προέλθει από δεκάδες διασπάσεις, λόγω διαφωνιών για την αληθινή αλήθεια. Κάθε κόμμα ή κίνηση διεκδικεί την αυθεντία και την αυθεντικότητα. Ενώ υπάρχουν τόσες διασπάσεις και διαφωνίες γίνεται πάντα λόγος για την μία και μοναδική αληθινή Αριστερά!

Υπάρχουν τρία κύρια δόγματα και ένα σωρό άλλα εκκλησιαστικά κινήματα που έχουν προέλθει από δεκάδες διασπάσεις, λόγω διαφωνιών για την αληθινή αλήθεια. Κάθε δόγμα ή οργάνωση διεκδικεί την αυθεντία και την αυθεντικότητα. Ενώ υπάρχουν τόσες διασπάσεις και διαφωνίες γίνεται πάντα λόγος για την μία και μοναδική αληθινή Πίστη!

Και οι δύο συντηρούνε μούμιες (εντάξει ο κομμουνισμός μόνο μία):

Τον Λένιν (νομίζω όχι πλέον)

Τα διάφορα οστά των αγίων που ευωδιάζουν, μοσχοβολάνε, θεραπεύουν, διορίζουν, συμπληρώνουν φορολογκές δηλώσεις κ.λ.π 

Το Κόμμα ή η Εκκλησία εκπροσωπεί την αντίστοιχη Αγία Τριάδα:

Μόνο στο κόμμα υπάρχει ελπίδα και σωτηρία για εργάτες, φοιτητές, αγρότες και κυρίως δημοσίους υπαλλήλους.

Μόνο στην Εκκλησία υπάρχει ελπίδα και σωτηρία. 

Αυτοθυσία για τα πιστεύω:

Όλα τα δίνουμε για το Κόμμα

Όλα τα δίνουμε για του Χριστού την πίστη την αγία.

Πάντα δίνεται γραμμή από πάνω:

Άμα δεν συνεδριάσει το Πολιτικό Γραφείο δεν μπορεί κανένα μέλος του κόμματος να κάνει πιπί του με προσωπική πρωτοβουλία.

Άμα δεν συγκαλεστεί Ιερά ή Οικουμενική Σύνοδος δεν μπορεί να ξέρουμε αν η κατανάλωση παγωτού φράουλα είναι αμαρτία ή όχι. (Υπάρχει ετυμηγορία ότι ΔΕΝ είναι αμαρτία; Όχι. Άρα   

Ζούνε σε άλλη φυσική διάσταση. Κρίνουν τα πάντα με τα δεδομένα της εποχής που εμφανίστηκαν ή άρχισαν να κάνουν αισθητή την παρουσία τους:

Οι κομμουνιστές (στην Ελλάδα τουλάχιστον) βρίσκονται στα μέσα του 19^ου αιώνα.

Οι χριστιανοί στα τέλη του 1^ου αιώνα.

Για να εξακολουθούνε να υπάρχουν χρειάζοναι το ίδιο υπόστρωμα. Ανθρώπους σε ανάγκη: Φτωχούς, ταλαιπωρημένους, κυνηγημένους. Ταυτόχρονα υπόσχονται παραδείσους και αυτοανακηρύσσονται σε πνευματική ηγεσία: 

Στην περίπτωση αυτή ισχύει και για τους δύο, ότι η οικονομική και κοινωνική πρόοδος τους αφαιρεί δύναμη. Άρα, συμφέρει να διατηρούνε μεγάλες μάζες σε κακή κατάσταση για να έχουν λόγο ύπαρξης και να τις εκμεταλλεύονται. 

Έχουν ψευδαισθήσεις:

Παντού βλέπει εχθρούς του λαού.

Παντού βλέπει εχθρούς της Ορθοδοξίας.

Έχουν και παραισθήσεις:

Ο παγκόσμιος ιμπεριαλισμός έχει βάλει στο μάτι την Ελλάδα και τους υπέροχους εργαζομένους της. Επίσης τις κρατικές και ημικρατικές επιχειρήσεις της που όλοι τις ζηλεύουν και θέλουν να τις αγοράσουν αντί πινακίου φακής.

Ο παγκόσμιος ιμπεριαλισμός (εδώ γίνεται ταύτιση με τον Σατανά) έχει βάλει στο μάτι το υπέροχο ορθόδοξο έθνος μας. Δηλαδή όλα αυτά που μας κάνουνε κάτι το ξεχωριστό: την πίστη μας (ναι, μη χάσουμε!), τη γλώσσα μας και την Ιστορία μας που ξεκινάει πριν από 3,5 δις χρόνια*.

Διέπονται από κατανόηση και μετριοπάθεια:

Ο λαός είναι το Κόμμα. Το Κόμμα είναι ο λαός

Ο λαός είναι η Εκκλησία. Η Εκκλησία είναι ο λαός

Φαντάζομαι μπορεί κανείς να βρει και άλλα!

*Ναι, το πρώτο κύταρρο που δημιουργήθηκε ήταν ελληνικό!!! Σχηματίστηκε σε έναν βάλτο λίγο έξω από τη Λάρισα. Η Εκκλησία βέβαια αυτό το αρνείται. Όχι γιατί πολεμάει και αυτή την Ιστορία μας (προς Θεού!) απλώς δεν δέχεται θεωρίες που δεν έχουν αποδειχθεί επιστημονικά. Γι’ αυτό και δέχεται την εκδοχή του Αδάμ και της Εύας** που είναι πολύ πιο λογική!

**Έλληνες και οι δύο.

Το τέλος της αισοδοξίας;

Ομολογώ πως μου ήταν έκπληξη η εκ νέου νίκη της ΝΔ, όπως και για πολλούς άλλους βέβαια. Τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξα είναι τα εξής:

1) Υπάρχει μια μεγάλη στροφή της ελληνικής κοινωνίας προς έναν εκτεταμένο πολιτικό και κοινωνικό συντηρητισμό. Ή για να το πω πιο σωστά μια αδυναμία της ελληνικής κοινωνίας να ξεφύγει από τον συντηρητισμό και τον μικρόκοσμο στον οποίο ζει εδώ και πολλές δεκαετίες. Και δεν εννοώ μόνο ΝΔ ή πολύ περισσότερο τον ΛΑ.Ο.Σ, αλλά και το ΠΑΣΟΚ, και το ΚΚΕ και τον ΣΥΡΙΖΑ. Ειδικά τα δύο τελευταία «αριστερά » κόμματα δεν πρέπει να έχουν κατανοήσει το πρόβλημα που δημιουργούν. Ενώ κατηγορούν σφοδρά ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, δείχνουν, και έτσι είναι, ότι το μόνο που τα ενδιαφέρει είναι η με κάθε τρόπο αύξηση του ποσοστού τους λαϊκίζοντας ανεύθυνα και αδιαφορώντας αν είναι καλό ή όχι για τη χώρα.

2) Τα τρία μικρότερα κόμματα της νέας Βουλής είναι ουσιαστικά το ένα καθρέφτης του άλλου που διαφέρουν στη γωνία από την οποία βλέπει κανείς τα είδωλά τους. Έχουν περιχαρακωθεί το καθένα στις ιδέες του και πίσω από αυτές κρίνουν τα πάντα. Η ελληνική αριστερά έχει κατασκευάσει έναν κόσμο τρόμου έξω από την Ελλάδα όπου «αιμοβόροι καπιταλιστές με μυτερά δόντια κατασπαράσσουν αθώους εργαζομένους». Δεν λένε ποτέ όμως πώς θα χρηματοδοτήσουν το κράτος που ονειρεύονται (τεράστιο και να ανακατεύεται σε όλα) και το οποίο έτσι και αλλιώς υπάρχει. Δεν χρειάζεται να δημιουργηθεί. Το ΛΑΟΣ κάνει ακριβώς το ίδιο δίνοντας όμως θεολογική και μεταφυσική διάσταση στο θέμα παρουσιάζοντας τον κόσμο έξω από την Ελλάδα ως αντιορθόδοξο και καρπό του διαβόλου. Από κοντά και η Εκκλησία στο ίδιο πλαίσιο.

3) Σε έναν λαό που πιστεύει στην ανωτερότητα της ελληνικής ράτσας και του Ορθόδοξου δόγματος, που θεωρεί ότι όλοι μας χρωστάνε και όλοι μας ζηλέουν, που φαντασιώνεται ότι είναι απόγονος και κληρονόμος των πάντων, που  πριν από μερικά χρόνια, πολύ πρόσφατα συγκεντρώθηκε μετά από κέλευσμα θρησκευτικού ηγέτη, δείχνοντας ότι η ελληνική κοινωνία ελάχιστα και κυρίως επιφανειακά διαφέρει από κάποιες άλλες στα ανατολικά μας, είναι πολύ εύκολο τέτοια βλακώδης προπαγάνδα να γίνεται πιστευτή στο μεγαλύτερο ποσοστό του. Η υστερία για το βιβλίο ιστορίας και οι ερμηνείες για κέντρα εξουσίας που θέλουν να καταστρέψουν τους Έλληνες (και μόνο αυτούς φυσικά) συνέτεινε στην διαμόρφωση ακόμη ισχυρότερης τάσης αυτοαπομόνωσης. Είναι σαν να λέμε: αφήστε μας στην ησυχία μας, θα πεθάνουμε μόνοι μας ηρωϊκά. Αν γινότανε δημοψήφισμα για την παραμονή μας ή όχι στην Ε.Ε, πιστεύω ότι μόνο το ένστικτο της αυτοσυντήρησης, γνωρίζοντας ότι χωρίς τα ευρωπαϊκά κονδύλια (από τον κακό καπιταλισμό βέβαια) θα υπάρξει μεγάλο πρόβλημα συντήρησης του πληθυσμού, θα μας έκανε να απαντήσουμε θετικά.

 4) Η νίκη της ΝΔ έχει να κάνει με το 1, 2 και 3. Οι Έλληνες δείξαμε ότι είμαστε ένας λαός παραιτημένος. Ένας λαός φοβισμένος που δεν έχει καμία εμπιστοσύνη στις δυνάμεις του. Ένας λαός που κατάπιε αμάσητο το παραμύθι περί «ασσύμετρων απειλών», θα έλεγα μας ηδόνισε κιόλας, μας έδωσε αυτό που θέλει περισσότερο ο Έλληνας: την εύκολη λύση, την εύκολη εξήγηση . Σε περιπτώσεις φοβισμένων λαών ακόμη και η εναλλαγή στην εξουσία είναι κάτι που συμβάλλει περαιτέρω στην αβεβαιότητα. Και δεν μπορώ να θυμηθώ έστω και μία αισιόδοξη δήλωση από τα μικρά αριστερά κόμματα από όσο υθμάμαι τον εαυτό μου να ασχολείται με τα πολιτικά. Πάντα το Θηρίο της αποκάλυψης, ο καπιταλισμός που μονίμως συνομωτεί, επιβουλεύεται και  καταβροχθίζει τα πάντα. Και πρέπει να είναι κανείς αισιόδοξος για να θέλει την αλλαγή, όχι την κομματική στην εξουσία αλλά την πνευματική και πολιτική.

5) Για το ΠΑΣΟΚ: η αντιπολιτευτική τακτική και η προεκλογική εκστρατεία του ΠΑΣΟΚ επί ΓΑΠ ήταν ουσιαστικά αντίπολίτευση στο κυβερνητικό ΠΑΣΟΚ πριν τον ΓΑΠ και όχι στη ΝΔ! Όταν μιλάς για κομματικοποίηση του κράτους, για σκάνδαλα, για διαπλοκή και όλα τα συναφή ο καθένας σκέφτεται «κοίτα ποιοι μιλάνε». Δεν μπορείς να κάνεις ρήξη φέρνοντας ανθρώπους τύπου Λαλιώτη ξανά στο προσκήνιο. Έχει μια μεγάλη ευκαιρία (που η ΝΔ δεν την έχει …καθότι κέρδισε)  να τελειώνει μια και έξω με τα χαρακτηριστικά που το κάνανε κόμμα εξουσίας αλλά που δεν χρειάζονται πλέον και να μεταμορφωθεί (επιτέλους) σε ένα ευρωπαϊκού επιπέδου σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. Για να γίνει αυτό θα πρέπει φυσικά να εξαλείψει χωρίς περιστροφές όλο το περιβάλλον οικογενεοκρατίας και να αποκοπεί από παλαιά στελέχη (εδώ νομίζω ότι οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ έστειλαν ήδη μήνυμα με τη μη εκλογή του Α. Τσοχατζόπουλου). Για μένα ο Βενιζέλος είναι πολύ συντηρητικός για αυτό που χρειάζεται ένα κόμμα που θα ήθελε (πρέπει) να αλλάξει το DNA του. Μπορεί να είναι καλός για το κόμμα, μπορεί να το κάνει πάλι κυβέρνηση αλλά είναι λίγος για το τελευταίο.

Υ.Γ: Υπάρχουν άνθρωποι κατάλληλοι για τα δύο μεγάλα κόμματα όπως π.χ είναι η Α. Διαμαντοπούλου και ο Σ. Δήμας. Έχουν ευρωπαϊκή εμπειρία και θέλω να πιστεύω όχι την τυπική ελληνική νοοτροπία.

Γιατί στην Ελλάδα (3)

Όσο περισσότερο διαβάζει κανείς στο Διαδίκτυο ή σε εφημερίδες άρθρα σχετικά με την οργάνωση της δημοκρατίας μας, το ρόλο της Ελλάδας στην Ευρώπη και τις αλλαγές που πρέπει να συμβούν καταλήγει στο συμπέρασμα, τουλάχιστον εγώ κατέληξα, ότι ένα μέρος από το βαθύ-κράτος είναι ακόμη εδώ. Όχι το μεγάλο κράτος με την έννοια του κρατικισμού αλλά το βαθύ-κράτος που συναντά κανείς σε χώρες μη δημοκρατικές ή με επίφαση δημοκρατίας.
Μετά τη μεταπολίτευση ο μόνος χώρος που εκδημοκρατίστηκε ή καθαρίστηκε από χουντικά στοιχεία ήταν ο στρατός. Ο στρατός θεωρήθηκε ο μαναδικός υπεύθυνος για το πραξικόπημα και έγινε ο αποθέτης όλων των ευθυνών του υπόλοιπου κρατικού μηχανισμού. Έτσι υπήρξε μόνο επιφανειακός εκδημοκρατισμός στους άλλους δύο στενούς συνεργάτες του προηγούμενου πολιτικού οικοδομήματος και της χούντας: της Αστυνομίας και του δικαστικού συστήματος. Τις συνέπειες αυτού του γεγονότος τις βλέπουμε και τις πληρώνουμε σαν χώρα ακόμη και σήμερα.
Μετά από τριάντα χρόνια πολλά βέβαια έχουν αλλάξει σε αυτούς τους δύο χώρους αλλά αυτό έγινε απλώς επειδή οι παλαιοί αξιωματικοί και δικαστικοί βγήκαν από το παιχνίδι λόγω ηλικίας. «Σταγονίδια» όμως έχουν μείνει. Και υπάρχουν ακόμη δικαστικοί ακόμη και ανώτεροι, προπύργια του συντηρητισμού. Πρόσφατα φαινόμενα η υπόθεση με τον αγιασμό στον Άρειο Πάγο ή οι δικαστικοαστυνομικές επεμβάσεις για κατάσχεση εκθεμάτων σε γκαλερί.
Στο βαθύ ελληνικό κράτος των προηγούμενων δεκαετιών όλο το σύστημα ήταν διαβρωμένο από ολοκληρωτικές νοοτροπίες. Πέρα από το πολιτικό σύστημα, το δικαστικό σύστημα και εν γένει ο χώρος των δικαστικών και νομικών της χώρας έκανε τα πάντα για τη νομική κάλυψη διώξεων αντιφρονούντων, νομιμοποίησης κάθε είδους αντιδημοκρατικής συμπεριφοράς από το κράτος και το παρακράτος, ήταν εξίσου ένοχο για τη συντήρηση και τη νομική επικάλυψη της καθυστερημένης νοοτροπίας του «Ελλάς,Ελλήνων,χριστιανών». Συμμετείχε και το ίδιο σε κυνήγι μαγισσών και μάλιστα εκ συνειδήσεως.
Αν διαβάσει κανείς άρθρα δικαστικών «εν αποστρατεία» (ενν. συνταξιούχοι, αλλά στο κάτω κάτω στρατευμένοι ήτανε και μόνο στολή δεν φορούσανε) για το κράτος και το ρόλο του ή το ρόλο της Εκκλησίας καταλαβαίνει αμέσως γιατί ο Χριστόδουλος τους θεωρούσε «ολοκληρωμένες προσωπικότητες» σε σχέση με τους καινούριους (παρότι ήταν απασχολημένος με τα μαθήματά του, αυτό το παρακολουθούσε και το κατάλαβε. Κάποια άλλα όχι.)
Αν λοιπόν λάβει κανείς υπόψη την σχεδόν ανύπαρκτη αντίδραση στη δικτατορία από την κοινωνία, είναι εύκολο να συμπεράνει και να καταλάβει γιατί οι Έλληνες δεν έχουμε δημοκρατικό πολιτισμό. Θα περάσουν πιστεύω 2 τουλάχιστον γενιές Ελλήνων πριν μπορέσουμε να δούμε αλλαγή σε βασικά τμήματα της κλειστής νοοτροπίας μας.
Ένα παράδειγμα σε αντιδιαστολή είναι η Γερμανία. Μετά τον πόλεμο και ένα καθεστώς 12ετίας του πιο απόλυτου ολοκληρωτισμού, οι Γερμανοί μπόρεσαν, με την βοήθεια ή τον εξαναγκασμό αν προτιμάτε την αποναζιστικοποίηση της χώρας σε σχεδόν μία δεκαετία. Ή τουλάχιστον στο βαθμό που χρειάζονταν για να γίνει μια νέα σοβαρή αρχή καθώς η πλήρης απαλλαγή της κοινωνίας από τέτοιες νοοτροπίες ήταν λογικό να καθυστερήσει όσο υπήρχαν άνθρωποι με μνήμες από το παρελθόν.
Βέβαι παραδείγματα σε αντιδιαστολή με τη Γερμανία είναι η Γαλλία ή η Αγγλία ή η Αμερική που δεν οδηγήθηκαν σε ολοκληρωτισμό καθώς υπήρξε ήδη ένα δημοκρατικό παρελθόν ικανό να απορροφήσει το ταρακούνημα από το κραχ του ’29. Οι Άγγλοι ειδικά είχαν ένα είδος περιορισμού της αυθαιρεσίας από τους ισχυρούς και κάποια πολιτικά δικαιώματα ήδη από το 13 αιώνα με τη Magna Carta.
Στην Ελλάδα όμως με εξαίρεση το στρατό, οι άλλοι δύο χώροι όπως και η πολιτικη αφέθηκαν ο καθένας στη μέθοδο της αυτοκάθαρσης.
Η δε ελληνική κοινωνία πέρα από συναυλίες διαμαρτυρίας ενοχή δεν έχει αισθανθεί ποτέ. Γι’ αυτό και συντηρητικές και ακραίες απόψεις είναι συνηθισμένες σε όλο το πολιτικό φάσμα, γι’ αυτό και η θρησκοληψία και ο πολιτικός συντηρητισμός της . Γι’ αυτό και δεν είναι παράξενος ο συγκερασμός μεταξύ θρησκόληπτων δεξιών, θρησκόληπτων αριστερών ή αριστερών που παριστάνουν τους μετανοημένους Σαούλ. Άρα λοιπόν, δικοί μας και οι αρχαίοι Έλληνες (άσχετα αν δεν υπάρχει σημείο επαφής), δική μας και η ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία (Βυζάντιο) δική μας και η Τουρκοκρατία, δικό μας και το παρακράτος, δική μας και η δικτατορία, δικό μας και το σημερινό κράτος και αμαρτία ουκ έχομεν.

Ούτε ΝΔ, ούτε ΠΑΣΟΚ

Όσα κείμενα υπάρχουν σε αυτό το ιστολόγιο έχουν προσπαθήσει να εξηγήσουν το ελληνικό φαινόμενο. Είμαστε εν τέλει μια κοινωνία που παράγει συνθήκες καταστροφής και στο τέλος τρέχουμε και δεν φτάνουμε. Έχει υπάρξει μια απίστευτη οικολογική καταστροφή και ένα μεγάλο τίμημα σε ανθρώπινες ζωές. Η ανικανότητα του κράτους και της κυβέρνησης (που έχει στη σύνθεσή μερικούς από τους πιο ανίκανους, χαζούς και επικίνδυνους υπουργούς της μεταπολίτευσης) αποδείχτηκε μεγαλύτερη του αναμενόμενου! Το θέμα τι γίνεται από εδώ και πέρα.
Νομίζω ότι οι Έλληνες έχουν μια πρώτη τάξεως ευκαιρία να αποδείξουν έστω και μία φορά στην σύγχρονη ιστορία τους ότι δεν είναι ακόμη Ρωμιοί. Ότι δεν είναι υπήκοι κανενός αυτοκράτορα ή σουλτάνου ή βασιλιά αλλά ελεύθεροι άνθρωποι. Ότι δεν είναι δούλοι ούτε Θεού ούτε ανθρώπων. Ότι η Ελλάδα δεν είναι πλέον τμήμα αυτοκρατορίας αλλά ξεχωριστό και ανεξάρτητο κράτος.
Η λύση δεν είναι το ΠΑΣΟΚ, η άλλη όψη του άλλου νομίσματος. Ένα ΠΑΣΟΚ που αντί για αλλαγή συνεισέφερε στην γιγάντωση του κράτους, που εξέθρεψε και επιβράβευσε τη λογική του κάθε θλιβερού μικροσυμφέροντος και έχει συμβάλει εξίσου στην ευνουχισμένη πολιτική μας σκέψη. Είναι δύο κόμματα που ηγούνται από συγγενολόγια.
ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ ζούνε σε άλλη φυσική διάσταση που δεν έχει να κάνει με τα του κόσμου αυτού. Υπάρχουν όμως μικρά κόμματα με αξιόλογα προγράμματα ή στόχους που είναι μια άλλη/νέα/διαφορετική λύση για τις επερχόμενες εκλογές.
ΑΣ ΤΟΛΜΗΣΟΥΜΕ ΚΑΠΟΤΕ!

Η νέα Μεγάλη Ιδέα: Η Ελλάδα των Τριών Μαντριών και των Πέντε Κομμάτων.

Σκεφτόμουνα για κάποιο καιρό να ανοίξω ιστολόγιο και η αφορμή για αυτό ήταν το εξής γεγονός: είχα γράψει  ένα κείμενο  και το είχα στείλει σε εφημερίδες αλλά και σε κάποιους διαδικτυακούς τόπους για δημοσίευση, αλλά, λόγω έκτασης, χωρίς να δημοσιευτεί. Μετά από 2 μήνες περίπου το έστειλα και στο περιοδικό Δαυλό από όπου μου απάντησαν ότι θα το δημοσιεύσουν. Μέσα στο επόμενο διάστημα των 4 μηνών γνώρισα καλύτερα τον κόσμο των ιστολογίων. Από κάποια συζήτηση εδώ  http://panosz.wordpress.com/  είδα ότι υπάρχει η δυνατότητα να το στείλω και να δημοσιευθεί εκεί ( ellada2007.doc ), όπως και τελικά έγινε. Το κείμενο ήταν τροποποιημένο ελάχιστα από εμένα σε σχέση με αυτό που είχα ήδη αποστείλει στο περιοδικό, αφαιρώντας 1-2  σημεία που θεώρησα ότι δεν προσφέρουν κάτι. Μετά από ένα μήνα (τεύχος Ιουνίου 2007) το κείμενο δημοσιεύεται στο Δαυλό, με την διαφορά ότι στο τέλος προστέθηκαν δύο λέξεις που δεν υπήρχαν στο αρχικό κείμενο, που για μένα αλλάζουν την ουσία και το σκοπό του άρθρου. Το τέλος ήτανε [...για να ξεφύγουμε από τη μοίρα των «βαρβάρων».] και στο τεύχος του περιοδικού [...για να ξεφύγουμε από τη μοίρα των «βαρβάρων», Ασιατών και Αφρικανών]. Με αφορμή το γεγονός αυτό αποφάσισα να ξεκινήσω το ιστολόγιο και να έχω αποκλειστικά την ευθύνη για τα γραφόμενά μου.

Ενημέρωση 26.10.07: Το περιοδικό Δαυλός σε ανταπόκριση e-mail που είχα στείλει στις 09.07.2007, στο τεύχος Οκτωβρίου περιείχε σημείωση με το αυθεντικό τέλος του κειμένου «Ελλάδα 2007».

                                                      …

Τελικά γίνονται εκλογές. Λόγω της επικείμενης αναθεώρησης του Συντάγματος και της κατάθεσης του επόμενου προϋλογισμού. Το ερώτημα είναι, από πότε η κατάθεση ενός προϋπολογισμού θεωρείται θέμα μεγίστης σημασίας για να προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές; Αυτό σημαίνει ότι θέματα που σε άλλες χώρες είναι αυτονόητες αρμοδιότητες μιας κυβέρνησης στην Ελλάδα μπορεί να αντιμετωπίζονται ως πρωτόγνωρης σημασίας γεγονότα. Λες και έχουν πέσει ξαφνικά από τον ουρανό.

Όσο για την αναθεώρηση του Συντάγματος μάλλον θα είναι μία από τα ίδια. Καμία κίνηση να αλλάξουν κάποια πονηρά ή ακόμη και παράλογα άρθρα ή υποάρθρα. Καμία προοπτική για αλλαγή σημείων του Συντάγματος που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ανά πάσα στιγμή για χαρακτηρισμό «εσωτερικών εχθρών» αν οι συνθήκες το επιτρέψουν ή αν «ο κυρίαρχος λαός» το επιθυμίσει όπως π.χ η έκφραση «επικρατούσα θρησκεία» ή η «υποχρέωση του κράτους να καλλιεργεί εθνική και θρησκευτική συνείδηση». Πώς μεταφράζονται αυτές οι συνειδήσεις στην πραγματικότητα είναι ένα ερώτημα. Η γενική συμπεριφορά του μέσου Έλληνα δείχνει αγάπη για την πατρίδα ή αγάπη για την με κάθε τρόπο επιβίωση. Αν δεν θέλω π.χ να ανήκω στην «επικρατούσα θρησκεία» πώς χαρακτηρίζομαι; Προδότης; Αν δεν θέλω να μπω στο δημόσιο, τι είμαι; Ανθέλληνας; Πώς μετριέται ο βαθμός εθνικής συνείδησης; Και τι σημαίνει εθνική συνείδηση; Ότι όλοι οι Έλληνες επιβάλλεται να έχουν συγκεκριμένο τρόπο ζωής; Αν το κράτος παίζει ρόλο στο καθορισμό εθνικής συνείδησης πώς εξηγείται η παρουσία ανθρώπων ή ομάδων που ενώ συμμετέχουν στην ελληνική εκπαίδευση (κάποιοι εδώ και δεκαετίες) δεν αισθάνονται Έλληνες; 

Αν το Σύνταγμα επιτρέπει ελαστικές ερμηνείες, είναι δεδομένο πως κάποτε θα χρησιμοποιηθούν για «κυνήγι μαγισσών».

Και τι σημαίνει «επικρατούσα θρησκεία»; Το Σύνταγμα δεν είναι χώρος αναφοράς προσωπικών επιλογών των πολιτών. Αν στο 90% των Ελλήνων αρέσουν τα μακαρόνια με κιμά αυτό θα πρέπει να γράφεται στο Σύνταγμα; Αν στο 90% ή στο 95% των Ελλήνων αρέσουν τα μπουζούκια θα πρέπει να αναφέρεται στο Σύντγαμα «επικρατών τρόπος διασκέδασης είναι επισκέψεις στα μπουζούκια»;

Όσο για το προοίμιο του Συντάγματος τι να πει κανείς! Μάλλον δείχνει ότι το ελληνικό κράτος θεωρεί ότι το μεγαλύτερο χρέος του απέναντι στους πολίτες του, είναι να καλλιεργεί δεισιδαιμονίες και προλήψεις, και ταιριάζει περισσότερο σε εποχές του μεσαίωνα ή σε κάποιες φυλές που ζούνε ακόμη απομονωμένες  σε τροπικά δάση χωρίς επίγνωση για τον κόσμο έξω από αυτά, παρά σε χώρα πολιτικά και κοινωνικά εξελιγμένη.

Επακόλουθο; Καμία σκέψη για πλήρη διαχωρισμό Πολιτείας και Εκκλησίας. 

Καμία προοπτική επίσης για περιορισμό της χρονικής παρουσίας πολιτικών προσώπων σε θέσεις εξουσίας ή δημόσιας διοίκησης όπως ισχύει π.χ για το αξίωμα του Προέδρου της Δημακρατίας. Θα έπρεπε να υπάρχει ενα όριο για δύο το πολύ θητείες σε όλα τα πολιτικά όργανα διοίκησης. Ίσως πενταετείς αλλά με καθορισμένο όριο. Έτσι θα περιορίζονται ή θα αποφεύγονται φαινόμενα διαπλοκής.

Άρα δεν πρόκειται για καμία αναθεώρηση που θα άλλαζε το πολιτικό επίπεδο της χώρας. Όλα θα μείνουν ίδια για να πηγαίνει «σόι το βασίλειο». Προς τι λοιπόν η φασαρία;

Αλλά θα έχουμε λέει, 5 κόμματα. Πιθανόν. Αλλά αν το πέμπτο κόμμα που μας αξίζει είναι το ΛΑ.Ο.Σ τότε θα πρέπει να ανησυχούμε για τη πολιτική παιδεία που παράγουμε. Ας ελπίσουμε το συγκεκριμένο να είναι κάτι σαν εκτόνωση.

Από εκεί και πέρα ελπίδα να αλλάξει κάτι στα μαντριά της χώρας δεν διαφαίνεταιι. Και αυτό θα συμβαίνει για όσο ο μέσος Έλληνας θα έχει απαιτήσεις από το κράτος του παρόμοιες με αυτές που έχουν παιδιά μεταξύ 5-10 χρονών από τους γονείς τους. Για όσο ο μέσος Έλληνας θα βλέπει κάτι ή θα σκέφτεται κάτι και θα τραβάει τα φουστάνια ή τα παντελόνια του κράτους ζητώντας το επιτακτικά. Και δεν πρόκειται φυσικά για θεμελιώδη δικαιώματα ή για πρωτοποριακές σκέψεις. Αν κρίνει κανείς από λαοσυνάξεις για ταυτότητες, από τις ενστικτώδεις αντιδράσεις για βιβλία Ιστορίας (και όχι μόνο το περσινό/φετινό) που όσο άσχημα και αν τα θεωρεί κάποιος η αντίδραση οχλαγωγής μόνο ώριμους ανθρώπους δεν δείχνει, από τις κάθε είδους απαιτήσεις για μαζικούς διορισμούς στο δημόσιο τομέα και γενικώς από το είδος της πολιτικής τοποθέτησης τότε μάλλον και αυτή τη φορά αλλά και τις αμέσως επόμενες θα αποδειχτούμε ξανά ένας λαός που φοβάται τη σκιά του και παλεύει με αυτή. Ένας λαός χωρίς ταυτότητα και πολίτες που απλώς διαμαρτύρονται και αγανακτούνε.

Τι κοινό έχουν οι Έλληνες και τα κοτοπουλάκια;

Το να ζεις έστω και λίγα χρόνια στο εξωτερικό σου δίνει την δυνατότητα να αναθεωρήσεις πολλά από αυτά ήξερες ή νόμιζες ότι ήξερες. Τα χρόνια που είμαι στη Γερμανία και οι επαφές που έχω με ανθρώπους, όχι μόνο τους ντόπιους, αλλά από διάφορες χώρες μου έχουν δημιουργήσει τις εξής απορίες: Οι ιδιαιτερότητες που έχουμε και για τις οποίες είμαστε υπερήφανοι ή κομπάζουμε κιόλας πόσο ελληνικές είναι; Τι γνώμη να έχουν οι άλλοι ευρωπαίοι για εμάς;
Το συμπέρασμα που έχω καταλήξει είναι ότι δεν υπάρχει κάτι που να μπορεί να ιδωθεί ως αποκλειστικά ελληνικό. Ακόμη και έθιμα που δύσκολα θα περίμενε κανείς να συναντούνται αλλού, συναντούνται. Π.χ φέτος έμαθα ότι σε περιοχές της Γερμανίας, το Πάσχα ψήνουν οι άνθρωποι τον οβελία. Έτυχε να δω (από τηλεοράσεως) καρναβαλικά έθιμα στην Ελβετία που μοιάζουν σαν δίδυμα με κάτι δικά μας τα οποία δικά μας έχουν λέει ρίζες στα χρόνια της Τουρκοκρατίας (τώρα πως γίνεται κατά την Τουρκοκρατία η εκκλησία να επέτρεπε ή έστω να ανεχόταν κάτι τέτοια παγανιστικά έχω επίσης απορία). Εκτός και αν στην Ελβετία υπήρξε επίσης Τουρκοκρατία! Μια Γερμανίδα ανέφερε την περίπτωση μιας φίλης της παντρεμένη με Αλβανό, η οποία πήγε στην Αλβανία και έμεινε ενθουσιασμένη με τη φιλοξενία των ανθρώπων. Όταν σε συζητήσεις ισχυριστεί κανείς ότι στην Ελλάδα κάνουμε αυτό ή ισχύει το άλλο είναι σίγουρο ότι θα βρεθεί κόσμος από πολλές άλλες χώρες που θα πεί: και σε εμάς έτσι είναι. Θα δει κανείς επίσης «ελληνικές» συνταγές από άλλες βαλκανικές χώρες ή από την Μέση Ανατολή.
Η ουσία είναι ότι οι ‘Ελληνες σαν άνθρωποι μάλλον αδιάφοροι είμαστε για τους Γερμανούς και τους άλλους ευρωπαίους. Ούτε κρύο ούτε ζέστη δηλαδή. Εκεί που θα υπάρξει πραγματικό ενδιαφέρον είναι φυσικά για τα σχετικά με τους αρχαίους Έλληνες. Για τους Νεοέλληνες η συζήτηση περιορίζεται σε θέματα όπως διακοπές, φαγητό και ούζο. Τα γνωστά δηλαδή.
Τι είναι λοιπόν ελληνικό σήμερα; Οι εθνικοί μας μύθοι. Και εδώ ερχόμαστε στα κοτοπουλάκια! Όταν τα αυγά επωαστούν και τα κοτοπουλάκια αντικρίσουν το φως αναγνωρίζουν ως μητέρα το πρώτο κινούμενο αντικείμενο εμπρός τους. Αν είναι η κλώσσα όλα καλά. Θα τα φροντίσει και θα τα προστατέψει μέχρι να γίνουν ικανά να ακολουθήσουν ανεξάρτητη πορεία.
Αν είναι όμως η αλεπού; Θα τα φάει. Τα κοτοπουλάκια δεν ξέρουν όμως εκείνη τη στιγμή ότι η αλεπού δεν είναι η μαμά τους και ενώ τα τρώει αυτά είναι ευτυχισμένα με τη σκέψη ότι η «μαμά» τους κάτι παραπάνω θα ξέρει που το κάνει αυτό.
Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τους Έλληνες. Κάθε γενιά Ελλήνων που βγαίνει από το αυγό της αντικρίζει όχι την κλώσσα αλλά τις αλεπούδες που την τρώνε. Επειδή όμως τις νομίζει για κλώσσες που ξέρουν τι κάνουν όχι μόνο δεν παραπονιέται, ευχαριστιέται κιόλας και δεν θέλει να ξέρει κάτι άλλο.
Ποιες είναι οι αλεπούδες; Το κράτος μας και η θρησκεία μας.
Ποια είναι η κλώσσα; Χμ…θα έλεγα η ελευθερία και η επιθυμία για εξέλιξη, αλλά μήπως αυτό (η εύρεση της κλώσσας) δεν είναι χρέος όλων μας;

Γιατί στην Ελλάδα (2);

Ως γνωστό οι Έλληνες είμαστε κατά της παγκοσμιοποίησης, έστω και αν αυτή δεν είναι κάτι χειροπιαστό αλλά ουσιαστικά μια έννοια για να περιγράψει τις δυνατότητες που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες όπως επίσης τις σχέσεις αλληλεξάρτησης μεταξύ των χωρών σε ότι αφορά οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές παραμέτρους. Επίσης έστω και αν σε πρότερες ιστορικές περιόδους συνέβησαν και άλλες παγκοσμιοποιήσεις. Φυσικά αυτές οι αντιδράσεις συνοδεύνται από ανησυχίες για την «ιδιοπροσωπία μας» την εθνική μας ταυτότητα και γενικά την παραιτέρω ύπαρξή μας. Μάλιστα θεωρούμε την «ελληνικότητά» μας ως το μεγαλύτερο πυρήνα αντίστασης απέναντι σε αυτή την υποτιθέμενη λαίλαπα. Ότι εάν λείψει ο Έλληνας το Θηρίο της Αποκάλυψης θα έχει κερδίσει τον πόλεμο. Αυτές οι ιδεοληψίες καλλιεργούνται από πολλές πλευρές: από πολιτικούς φορείς και κόμματα ανεξαρτήτως πολιτικού χώρου, από πολιτικά πρόσωπα σε πανελλήνιο ή τοπικό επίπεδο, από διάφορους συλλόγους και φυσικά από την Εκκλησία. Το θέμα όμως δεν είναι γιατί καλλιεργούνται αλλά γιατί γίνονται πιστευτές.
Εδώ λοιπόν ερχόμαστε στην έννοια «σύγκρουση συμφερόντων». Ο Μάρξ έγραψε «η βία είναι η μαμή της Ιστορίας». Αν αντικαταστήσουμε τη λέξη «βία» με την προαναφερθείσα έννοια είμαστε πιστεύω πολύ πιο κοντά στην αλήθεια. Βία υπήρξε και υπάρχει σε όλες τις κοινωνίες αλλά γεγονότα που άλλαξαν τον τρόπο πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης και συνέβαλαν στη διαμόρφωση του σημερινού κόσμου συνέβησαν σε ελάχιστες κοινωνίες. Ο κοινός παρανομαστής αυτών των κοινωνιών ήταν, έχω την αίσθηση η «σύγκρουση συμφερόντων». Πιο πρακτικά αυτό που υποστηρίζει η φιλελεύθερη οικονομική άποψη για την οικονομία, ότι δηλαδή ο ανταγωνισμός (σύγκρουση συμφερόντων) είναι απαραίτητος για την οικονομική πρόοδο είναι και το κλειδί για την πολιτική εξέλιξη.
Εκεί πιστεύω ήταν και το πλεονέκτημα των αρχαίων Ελλήνων σε σχέση με τις άλλες κοινωνίες της εποχής τους. Στις άλλες κοινωνίες της περιοχής η κοινωνική οργάνωση ήταν κάθετη: ένας ηγέτης στην κορυφή, μια αυλή τριγύρω του (ιερατεία, αυλικοί) και μετά η μάζα. Τα μέλη της μάζας δεν αισθάνονταν ότι διαφοροποιούνταν μεταξύ τους αλλά ούτε καν με την εξουσία. Ήταν όλοι ίδιοι, σκέφτονταν όλοι το ίδιο και ο ρόλος τους ήταν να υπηρετούνε τον έναν που ήταν στην κορυφή. Η κατασκευή δεν πρέπει να έμοιαζε καν με πυραμίδα αλλά ουσιαστικά με κάθετη γραμμή. Δεν θεωρώ τυχαίο ότι ο χώρος της Μέσης Ανατολής έδωσε πολλούς πολέμους (βία) αλλά ποτέ κοινωνική επανάσταση παρόλο που είχε και εξακολουθεί να έχει αναλογικά τα πιο απολυταρχικά καθεστώτα του κόσμου.
Στις ελληνικές κοινωνίες εμφανίστηκε πρώτη φορά μια οριζόντια διαμόρφωση της κοινωνίας και μια έννοια μεσαίας τάξης. Οι διαμάχες δημοκρατικών και ολιγαρχικών δεν αποτελούσαν το πρόβλημα αλλά τη λύση στο πρόβλημα. Και αν για τα σημερινά δεδομένα οι διαφορές αυτών των δύο πολιτικών τάσεων ήταν μικρές για την εποχή τους ήταν χαοτικές. Επρόκειτο για την πρώτη «σύγκρουση συμφερόντων» στην ιστορία του πλανήτη. Σε αυτές τις πολιτικές αντιθέσεις συμμετείχαν όχι όλοι αλλά σε κάθε περίπτωση χιλιάδες άνθρωποι που μπορούσαν να έχουν άποψη για την πολιτική οργάνωση της πόλης. Το οποίο σήμαινε ότι δημιουργούνταν κοινωνικές υποομάδες που λειτουργούσανε διαφορετικά μεταξύ τους.
Γιατί τα γράφω αυτά; Στο πρώτο μέρος έγραψα ότι η αστική τάξη στην Ελλάδα σχηματίστηκε από το πολιτικό κατεστημένο και όχι ενάντια σε αυτό όπως στην Ευρώπη. Στην Ευρώπη δηλαδή υπήρξε «σύγκρουση συμφερόντων» στη διαμόρφωσή της ενώ στην Ελλάδα όχι.
Γιατί αυτό; Δυστυχώς η ελληνική κοινωνία είναι προϊόν ενός πολιτικοθρησκευτικού κατεστημένου και η οργάνωσή της θυμίζει το παραπάνω πλαίσιο που περιέγραψα για τις αρχαίες κοινωνίες έξω του ελληνικού κόσμου. Πιο εμφανές μπορεί αυτό να γίνει αν αναλογιστεί κανείς την ουσία του χριστιανισμού:

«Ένας λαός που τον λέμε ποίμνιο, τα μέλη του οποίου δεν διαφοροποιούνται μεταξύ τους αφού όλοι πρέπει να είναι ορθόδοξοι. Δεν υπάρχουν διαφορετικοί στόχοι για τον καθένα παρά ο ένας ίδιος για όλους: η σωτηρία και η ικανοποίηση του θελήματος του Θεού. Δεν επιτρέπεται να υπάρχουν αντίθετες γνώμες όχι μόνο ως προς τα θεολογικά αλλά σε οποιοδήποτε επίπεδο. Το οικογενειακό και κοντινό κοινωνικό περιβάλλον δεν (πρέπει να) παίζει κανένα ρόλο στη διαμόρφωση χαρακτήρα αφού ο στόχος είναι ήδη δοσμένος».

Μια μαζική δηλαδή κουλτούρα όπου άνθρωποι που έχουν γεννηθεί σε διαφορετικές συνθήκες και σε διαφορετικά γεωγραφικά περιβάλλοντα επιβάλλεται να σκέφτονται με τον ίδιο τρόπο. Η θεολογική αυτή τοποθέτηση που φυσικά καλλιεργείται στην περιοχή εδώ και δύο χιλιετίες καλλιεργείται και από το κράτος σε πολιτικό επίπεδο από συστάσεως νεοελληνικού κράτους. Οι όποιες πολιτικές διαφορές δεν ανταποκρίνονται στην έννοια «σύγκρουση συμφερόντων» αλλά ακόμη και σε προηγούμενες γεμάτες ένταση δεκαετίες στην έννοια «βυζαντινισμούς». Οι Έλληνες έχουμε μια κάθετα οργανωμένη κοινωνία γι’ αυτό και πλέον δεν παράγουμε οργανωμένη και συγκροτημένη πολιτική σκέψη. Γι’ αυτό και κάνουμε «λαοσυνάξεις» και πιστεύουμε ότι είμαστε ο τελευταίος πόλος αντίστασης στη Γη ενάντια στην παγκοσμιοποιήση του «κακού».
Ο χώρος των ιστολογίων πιστεύω ότι είναι η πρώτη φορά που δίνει την εικόνα μιας «σύγκρουσης συμφερόντων». Ελπίζω ότι με τον καιρό θα γίνει και πολιτική ή κοινωνική μετάφραση.

Μια μικρή εξήγηση

Είμαι εντελώς καινούριος στο χώρο του blogging. Πολλοί έχουν πλέον τα δικά τους ιστολόγια και θα γίνονται όλο και περισσότεροι, οπότε θα είναι στοίχημα για τον κάθε ένα από εμάς πιστεύω να διεκδικήσει τον προσωπικό του ρόλο στη διαμόρφωση τάσεων. Και αυτό όχι για λόγους ανταγωνισμού αλλά γιατί δε θα μπορούσα να κατανοήσω το γεγονός να δημοσιοποιεί κάποιος προσωπικές σκέψεις με μόνο σκοπό τον αυτοθαυμασμό ή την αυτοανακήρυξη σε φωστήρα.
Έχω ήδη διαμορφωμένη άποψη για πολλές καταστάσεις και αυτή ακριβώς θα εκφέρω, το οποίο φυσικά σημαίνει ότι τα κείμενα δεν θα είναι αρεστά σε όλους, παρ’όλα αυτά τα γραφόμενα σε οποιοδήποτε χώρο είναι πάντα υπό κρίση και εκτίθενται στην ερμηνεία άλλων ανθρώπων.

Υ.Γ: Λόγω μεγάλης έλλειψης χρόνου δεν θα μπορώ να ανεβάζω πάνω από 2-3 ποστ τον μήνα.

Γιατί στην Ελλάδα;

Στην χώρα μας υπερηφανευόμαστε μονίμως για τις ιδέες και τα ιδεώδη του αρχαιοελληνικού πολιτισμού που διαδόθηκαν και στα οποία η Ευρώπη εν μέρει ή εν πολλοίς οφείλει αυτό που σήμερα είναι.
Θεωρώ όμως ότι απέχουμε αρκετά από το να εκπληρώνουμε εκείνα τα κριτήρια για να θεωρούμαστε ικανή και αποτελεσματική δημοκρατία. 20-30 οικογένειες κυριαρχούν στην πολιτική ζωή της χώρας κάθε 50 χρόνια από συστάσεως του νεοελληνικού κράτους ως «ελέω Θεού» ηγεσίες. Και αυτό επειδή πολύ απλά ψηφίζονται.
Η διαφθορά κατά τη γνώμη μου δεν έχει πάρει εκρηκτικές διαστάσεις όπως πιστεύεται απλώς περνάει είτε περιόδους μικρής ύφεσης και μετά διογκώνεται πάλι, είτε μεταλάσσεται και μεταμορφώνεται. Αλλά είναι πάντα παρούσα ως συστατικό στοιχείο της ελληνικής πραγματικότητας.
Και πώς γίνεται άραγε να ανήκουν στην δημοκρατική λογική η μόνιμη αυθαιρεσία του ελληνικού κράτους και η ανυπακοή των πολιτών στους νόμους; Και σε πόσες δημοκρατικές χώρες το Σύνταγμα ξεκινάει με επίκληση σε θεολογικό δόγμα σαν να πρόκειται για την Χριστιανική Δημοκρατία της Ελλάδας κατά τα πρότυπα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν;
H ελληνική δημοκρατία εκφράζεται λιγότερο μέσα από συντεταγμένους νόμους και κανόνες που η ίδια έχει θεσπίσει έστω και πολλές φορές με εγγενείς αδυναμίες, αλλά κυρίως μέσω ενός συστήματος που στην κορυφή του θα τολμούσα να το χαρακτηρίσω ολιγαρχικό και στη βάση του οχλοκρατικό. Χώρος για λογική δεν υπάρχει. Και η μία και η άλλη κατάσταση αποτελούν τη διαστρέβλωση των εννοιών δημοκρατία και πολίτες. Στα πλαίσια του συστήματος αυτού οι άνθρωποι της κορυφής διατηρούνε θέσεις εξουσίας με την σιωπηρή υπόσχεση η οποία γίνεται αντιληπτή ενστικτωδώς από τους πολίτες ότι θα παραβλέπουν κάθε είδους παρανομία από αυτούς. Ο λαός με τη σειρά του «υπόσχεται» επίσης σιωπηρά να τους ψηφίζει εφ’ όρου ζωής και να τους διατηρεί σε σημαντικές θέσεις με κάποιο αντάλλαγμα , το πιθανότερο με εξαργύρωση στο χώρο του κράτους.
Όλο αυτό το πλαίσιο λειτουργίας του κοινωνικοπολιτικού συστήματος έχει οδηγήσει στην Ελλάδα στην αποτροπή δημιουργίας συνειδητοποιημένης αστικής τάξης (θα μπορούσε ουσιαστικά να είναι και η αιτία και όχι το αποτέλεσμα). Και εξηγούμαι: στην Ελλάδα αυτό που ονομάζουμε σήμερα αστική τάξη πρόκειται ουσιαστικά για καρπό του ίδιου του συστήματος. Τα μέλη της μεσαίας τάξης αποτελούνε ουσιαστικά άνθρωποι εξαρτώμενοι άμεσα ή έμμεσα από τον δημόσιο τομέα (κράτος) και αυτοί είναι εκατοντάδες χιλιάδες, καθώς για δεκαετίες μόνο εκεί μπορούσε κάποιος να εξασφαλίζει έστω και με πολλές στερήσεις τα προς το ζην. Τις τελευταίες 2-3 δεκαετίες αν κάτι άλλαξε είναι το ότι μέσω των χρηματοδοτήσεων από την Ευρώπη αλλά και καλύτερης μισθοδοσίας σε σχέση πάντα με πρότερες εποχές οι άνθρωποι αυτοί μπόρεσαν να αυξήσουν την αγοραστική τους δύναμη. Στον ίδιο πάντα χώρο ανήκουν και άνθρωποι οι οποίοι ενώ δεν έχουν σχέσεις υπαλληλικής εξάρτησης από το κράτος επιβιώνουν μέσω αυτού νόμιμα ή παράνομα. Με άλλα λόγια η δημιουργία της ελληνικής αστικής τάξης ήταν μια διαδικασία ασφυκτικά ελεγχόμενη από το κράτος, συστατικό του στοιχείο και που διήρκησε θα έλεγα όχι πάνω από 40 χρόνια.
Αντίθετα στην Ευρώπη η δημιουργία της μεσαίας τάξης ήταν καταρχήν μια διαδικασία μακρόχρονη και αποτέλεσμα μιας έξω από το τότε σύστημα πορείας. Τα μέλη της δεν είχαν σχέσεις εξάρτησης από το κράτος αλλά αντιπαλότητας προς αυτό. Ήτανε ελεύθεροι επαγγελματίες που κάνανε χρήση των τεχνικών νεωτερισμών και της προόδου που επιτελούνταν και που με τη σειρά τους ευνόησαν την περαιτέρω εξέλιξη. Επρόκειτο δηλαδή για συνεργατική πορεία εμπορίου, βιοτεχνίας-βιομηχανίας και επιστήμης. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την τοποθέτηση της ευρωπαϊκής αστικής τάξης ως αντίβαρο στην αυταρχικότητα της τότε βασιλικής και αριστοκρατικής εξουσίας. Η ευρωπαϊκή μεσαία τάξη συνειδητοποίησε γρήγορα τις δυνατότητές της και εναντιώθηκε στο προηγούμενο φεουδαρχικό κατεστημένο και στην εκκλησιαστική εξουσία. Η αφετηρία και οι σκοποί της ήταν εκ διαμέτρου αντίθετοι συγκριτικά με ότι έγινε στην Ελλάδα.