Είχα στείλει προ ημερών το παρακάτω κείμενο εδώ ως σχόλιο σε αυτό. Το παραθέτω εδώ επειδή ζήτησα την απόσυρσή του από τις Σελίδες Κριτικής.
————————————————————————————————————————–
Κύριε Παπαϊωάννου,
Με αφορμή την πρότασή σας για σχολιασμό στο κείμενο της κ. Μαρίας Σεφέρου θα ήθελα να καταθέσω τις δικές μου απόψεις.
Το συγκεκριμένο κείμενο το είδα σαν έναν μάλλον αδιάφορο σχολιασμό του γεγονότος της επανεκλογής του Γιώργου Παπανδρέου (ΓΠ). Ήδη από την πρώτη παράγραφο δίνει το στίγμα της κριτικής της: μια συναισθηματική ερμηνεία της πραγματικότητας. Το « YES » που αναφέρει δείχνει μία λαΐκίστικη προσέγγιση που θα αρέσει σε ελληνικά αυτιά. Με αυτό θεωρεί εξ ορισμού ότι ο ΓΠ είναι κάτι σαν όργανο μιας άλλης ξένης δύναμης και αμφισβητεί τον πατριωτισμό του. Πολύ βολική προσέγγιση θα την χαρακτήριζα.
Ανεξάρτητα από τις ικανότητες και την καταλληλότητα του ΓΠ να ηγηθεί στο ΠΑΣΟΚ ή να κυβερνήσει, η κριτική στο πρόσωπό του δεν μπορεί να γίνει από το χώρο της λαϊκής/λαϊκίστικής (ακρο)δεξιάς όπως κάνει η κυρία Σεφέρου. Μια λαϊκή δεξιά που (όχι μόνο) στην Ελλάδα έχει υιοθετήσει κάποιες αριστερές οικονομικές ιδέες και που μάλιστα τα τελευταία 2-3 χρόνια έχει αρχίσει να επικαλείται έννοιες όπως δημοκρατία, ελευθερία του λόγου, προστασία του Συντάγματος και άλλες μεγαλόσχημες εκφράσεις στην προσπάθεια της να δειχτεί ανεκτική και δημοκρατική. Είναι αστείο (ή και ύποπτο) άνθρωποι, και δεν πρόκειται μόνο για ανθρώπους εξουσίας αλλά και για ανθρώπους της διπλανής πόρτας, που στήριζαν ιδεολογικά και κοινωνικά το θεσμό της μοναρχίας και αργότερα την δικτατορία να δυσανασχετούν από την κληρονομική εναλλαγή των προσώπων στα κόμματα όπως κάνει η κ. Σεφέρου. Είναι αστείο (ή και ύποπτο) λάτρεις του Ελλάς-Ελλήνων-Χριστιανών, το οποίο η δικτατορία δεν το ανακάλυψε απλώς το έβγαλε στην επιφάνεια αν κρίνει κανείς από τις αντιδράσεις του πληθυσμού στο κάποτε θέμα των αστυνομικών ταυτοτήτων αλλά και γενικότερα για την αλαζονική σκέψη του μέσου Έλληνα (ή μήπως ΈΛ-ληνα) για τον εαυτό του ως εκπολιτιστή των πάντων και σαν «γνήσιο» χριστιανό ορθόδοξο, να εμφανίζονται όψιμοι και φανατικοί υπερασπιστές της δημοκρατίας και της ελευθερίας της έκφρασης. Στη Γερμανία όπου είμαι, οι ακροδεξιοί επικαλούνται και αυτοί τα τελευταία χρόνια ακριβώς τη δημοκρατία και την ελευθερίας της έκφρασης για να προοωθούν τις ιδέες τους. Έχουν δίκιο αλλά ταυτόχρονα πρόκειται φυσικά για υποκρισία από την πλευρά τους.
Το κείμενο μου θύμισε τον λίγο με από όλα πολιτικό λόγο του Γιώργου Καρατζαφέρη. Π.χ για τη χούντα είπε κάποτε το εξής:
«κάποιοι τη λένε επανάσταση. Δεν έχω πρόβλημα να την πω επανάσταση. Κάποιοι την λένε κίνημα. Δεν έχω πρόβλημα να την πω κίνημα. Κάποιοι τη λένε χούντα. Δεν έχω πρόβλημα να την πω χούντα.»
Ο Καρατζαφέρης είναι με όλους λοιπόν. Και δημοκράτης αφού δεν κάνει διαχωρισμούς. Και με τους υποστηρικτές της δικτατορίας και με τους αντίθετους σε αυτή. Εξάλλου και οι μεν και οι δε ήταν και είναι Έλληνες. Οπότε ο Καταζαφέρης είναι γενικώς με όλους τους Έλληνες.
Η ερμηνεία που δίνει για τα αίτια της ήττας του ΠΑΣΟΚ είναι ακριβώς η ερμηνεία που θα έδινε κάποιος πολιτευτής του ΛΑ.Ο.Σ.
Αναφέρει η κ. Σεφέρου:
1) Δεν είχε καταλάβει ο άνθρωπος (ΓΠ) αν έβλαψαν οι μαζικές μετοχοποιήσεις (αποκρατικοποιήσεις) της οικονομικής πολιτικής των ‘εκσυγχρονιστικών’ κυβερνήσεων του μαθητευόμενου μάγου της ελεύθερης οικονομίας κ. Σημίτη και του υπουργού του κ. Παπαντωνίου …
Σχόλιο : δεν μπορώ να καταλάβω γιατί θα πρέπει το κράτος να είναι επιχειρηματίας. Το κράτος είναι υποχρεωμένο να έχει ρόλο στην παροχή υπηρεσιών παιδείας, υγείας ή ασφάλισης αλλά γιατί θα πρέπει να συντηρεί εταιρίες;
Θα έπρεπε μήπως να κρατικοποιηθεί η Ιντρακόμ ή ο Κωτσόβολος ή ο Μαρινόπουλος για να δειχτεί ο Κώστας Σημίτης μη μαθητευόμενος μάγος της ελεύθερης οικονομίας;
Η ελληνική οικονομία χρειάζεται όντως μεγάλες αλλαγές στις κατευθύνσεις, στον σχεδιασμό και στην οργάνωσή της. Και χωρίς αποκρατικοποιήσεις/ιδιωτικοποιήσεις αυτό δεν μπορεί να συμβεί. Από ότι είδα η κ. Σεφέρου ήτανε και στη Βρετανία. Σε μια χώρα που η ελεύθερη οικονομία είναι μη αμφισβητήσιμη. Θεωρώ ανέντιμο και εκ του πονηρού να πηγαίνει κανείς στο εξωτερικό, σε χώρες με ελεύθερη οικονομία για να καταρτιστεί καλύτερα, να μορφωθεί καλύτερα, να κερδίσει περισσότερα χρήματα και μετά να επιστρέφει στην Ελλάδα και να καταδικάζει το είδος της οικονομίας που είδε εκεί που ήταν, ανεμίζοντας ταυτόχρονα τα πτυχία και την εμπειρία που ακριβώς εκεί απέκτησε. Και πήγε εκεί ώστε προφανώς να έχει το πάνω χέρι στον ανταγωνισμό στον εργασιακό χώρο και όχι μόνο.
Είναι σαν να θέλει κάποιος να αποτρέψει άλλους ανθρώπους να έχουν πρόσβαση σε αυτές ακριβώς τις καλύτερες υπηρεσίες και μάλιστα χωρίς την ανάγκη να ξενιτευτεί. Όσοι επιχειρηματολογούν κατ’ αυτόν τον τρόπο επιθυμούν απλώς τον περιορισμό του ανταγωνισμού για τους ίδιους, έχοντας φυσικά πρώτα εξασφαλίσει για τους εαυτούς τους καλύτερες προοπτικές.
2) η μεγάλη λεηλασία του κομποδέματος των μικρο-αποταμιευτών μέσω του Χρηματιστηρίου (1999-2000) ώστε να ανδρωθούν τα ‘νέα τζάκια’ και να φουσκώσουν οι τραπεζικοί λογαριασμοί των ξένων και ντόπιων κορακιών του χρηματιστηριακού τζόγου…
Σχόλιο: η ατομική ευθύνη που είναι τελικά; Μήπως επρόκειτο για ανήλικους; Όσοι «επένδυσαν» εκείνα τα χρόνια στο χρηματιστήριο σε τι αποσκοπούσανε; Μήπως όχι στον έυκολο και γρήγορο πλουτισμό; Μήπως τελικά ο καπιταλισμός και η ελεύθερη αγορά είναι βιολογικό χαρακτηριστικό και υπάρχει στη φύση του κάθε ανθρώπου και απλώς όταν οι συνθήκες γίνουν ευνοϊκές εκδηλώνεται; Όπως ακριβώς εκδηλώθηκε στο «λαουτζίκο» που επένδυσε όταν (νόμισε πως) μυρίστηκε αρπαχτή;
Εκείνη την εποχή ήμουν Ελλάδα. Ούτε εγώ ούτε άλλο μέλος μέλος από την οικογένειά μου δεν έπαιξε στο Χρηματιστήριο. Και υπήρχαν φυσικά και άλλοι που απείχαν. Το γεγονός ότι κάποιοι δεν ασχολήθηκαν τους κάνει πιο υπεύθυνους ή πιο ενήλικες σε σχέση με όσους ασχολήθηκαν;
Αν είναι έτσι γιατί εμπιστευόμαστε την καθολική ψηφοφορία στις εκλογές; Να ψηφίζουν λοιπόν τότε μόνο οι πραγματικά σκεπτόμενοι και ώριμοι πολίτες!
3) Δεν είχε υποψία μήπως έβλαψε η άγρια κομματικοποίηση του κράτους, η διαφθορά …
Σχόλιο: Αφού έχει καταδικάσει την ελεύθερη οικονομία την ενοχλεί κομματικοποίηση του κρατους και η διαφθορά. Μα γιατί υπάρχει κομματικοποίηση στο κράτος; Και η μεγάλη διαφθορά;
Έχουμε τα φαινόμενα που υπάρχουν σε χώρες με οικονομίες παρόμοια με τη δική μας. Τεράστιο και εν πολλοίς άχρηστο κράτος
4) ο ευτελισμός και η δαιμονοποίηση των Σωμάτων Ασφαλείας, η έλλειψη συγκροτημένης και συνετής μεταναστευτικής πολιτικής, ο εμπαιγμός και η προκλητική περιφρόνηση αρχών και αξιών που είχαν κρατήσει το έθνος μας όρθιο μετά την απελευθέρωση
Σχόλιο: Εδώ τι να πει κανείς; Δεν νομίζω ότι κάποιος που βρίσκεται μπροστά στην κάλπη σκέφτεται αν δαιμονοποιήθηκαν τα σώματα ασφαλείας. Όσο για προκλητική περιφρόνηση αρχών και αξιών θα εννοεί το θέμα με τις ταυτότητες. Σοβαρό θέμα! Εγώ πάντως ξέρω τρεις αξίες που κράτησαν όρθιο το έθνος μας: Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία χωρίς τις οποίες δεν θα υπήρχε καν ελληνικό κράτος.
Αυτό το σημείο με την ταυτόχρονη ανησυχία για τα σώματα ασφαλείας, τη μετανάστευση και τις αξίες και αρχές του έθνους κατευθύνει σε ανάμιξη σοσιαλιστικών οικονομικών ιδεών και εθνικών ιδεών. Λογική του ΛΑ.Ο.Σ. Το μίγμα όπως καταλαβαίνεται είναι εκρηκτικό.
Το κείμενό της κ. Σεφέρου είναι εν τέλει καλό για τον μέσο Έλληνα ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης ο οποίος θέλει να ακούει ότι είναι ο περιούσιος λαός του Θεού, ότι όλοι μας ζηλεύουν και θέλουν να μας καταστρέψουν, που ακόμη και αν βρίσκεται σε θέση ισχύος ή είναι πλούσιος ή διεφθαρμένος θέλει να ακούει γενικόλογη κριτική εναντίον των κακών πλούσιων, των λαμόγιων και των διεφθαρμένων. Αυτό ξέρετε λειτουργεί όπως η συγχώρεση της Εκκλησίας. Αφού μετανοήσεις μπορείς να ξαναρχίσεις.
Η επιχειρηματολογία όμως είναι διάτρητη και πολιτικά άσχετη.
Όσο για τις ερωτήσεις σας.
Νομίζω όμως ότι ακριβώς αυτή η κατάσταση γεννάει μια σειρά από απορίες: Με βάση ποιες πολιτικές και ηθικές αρχές κρίνονται οι πολιτικές πράξεις και το ήθος των πολιτικών και γενικότερα η πολιτική; Αφού η πολιτική είναι τόσο ασύμβατη με τα καθιερωμένα πρότυπα γιατί αναρωτιόμαστε γιατί δεν τηρούνται οι αρχές και δεν αναρωτιόμαστε γιατί ισχύουν ακόμη αρχές που δεν τηρούνται από κανέναν; Γιατί δεν βρίσκεται στην πολιτική σκηνή καμιά δύναμη που να παράγει νέες αρχές με βάση τις οποίες μπορεί να δομηθεί μια υγιής πολιτική σκηνή;
Πώς είναι δυνατό να υπάρχει υγιής πολιτική σκηνή σε μια χώρα που ζει με φεουδαρχικές δομές; Όταν είμαστε μια χώρα με ημι-θεοκρατική αντίληψη της πραγματικότητας; Και πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα θα πω ότι ακριβώς τέτοιες κριτικές και τέτοιες αντιλήψεις είναι οι αιτίες για τα πολιτικά πράγματα στην Ελλάδα.
Προς το παρόν ως πολίτες οι Έλληνες δεν θέλουμε καμία δύναμη που να παράγει νέες αρχές με βάση τις οποίες μπορεί να δομηθεί μια υγιής πολιτική σκηνή . Ή θέλουμε επιστροφή στον παλιό «καλό καιρό». Υπάρχουν φυσικά άνθρωποι που αντιδρούνε αλλά για να δημιουργηθεί μια κρίσιμη μάζα θα χρειαστεί καιρός.
—————————————————————————————————————————
Η αφορμή για αυτό το σχόλιο ήταν αυτό.
Καταρχήν πρέπι να πω ότι από παρανόηση δική μου σχολίασα το κείμενο της κ. Σεφέρου και όχι αυτά που εννοούσε ο κ. Παπαϊωάννου.
Ο κ. Παπαϊωάννου ξεκινά την πρόταση του για συζήτηση ως εξής:
Το κείμενο της κ. Σεφέρου, ακριβώς επειδή βρίσκω την γραφή της εξαιρετικά γλαφυρή και τα επιχειρήματά της μη επιδεχόμενα αμφισβήτησης, μου δίνει την ευκαιρία και την ευκολία μιας παρατήρησης και μιάς πρότασης
Το κείμενο της κ. Σεφέρου αναφέρει φυσικά και άλλα γεγονότα και όχι μόνο αυτά που σχολίασα αλλά αυτά είναι περισσότερο θα έλεγα περιγραφικά του τι έγινε κατά τη διάρκεια της διαδικασίας των εκλογών του ΠΑΣΟΚ. Μπορώ επίσης να παραδεχτώ ότι σε αρκετά σημεία υπήρξε τόνος επιθετικός από την πλευρά μου. Αλλά αναρωτιέμαι: είναι δυνατό τα επιχειρήματα κάποιου να είναι μη αμφισβητήσιμα; Και αν είναι κάποια (πιθανόν), είναι όλα; Και ποια είναι μη αμφισβητήσιμα και ποια όντως; Ουσιαστικά αυτό ήταν που με παρακίνησε να γράψω αυτό το κείμενο.
Το θέμα είναι ότι ο κ. Παπαϊωάννου συνδυάζει το παραπάνω με πρόταση για ανταλλαγή απόψεων για το μελλοντικό ΠΑΣΟΚ.
Προτείνω εντελώς φιλικά στην κ. Σεφέρου και σε όποιον άλλο αναγνώστη έχει την δυνατότητα να γράψει ένα ηλεκτρονικό κείμενο, να γράψει τις παρατηρήσεις του πάνω στα θεωρητικά ζητήματα που τίθενται σ’ αυτά τα κείμενα.
Εννοεί εδώ τα δικά του κείμενα. Σκέφτομαι όμως αν κάποιοι από τους γράφοντες έχουν επιχειρήματα που δεν επιδέχονται αμφισβήτησης δεν σημαίνει αυτό εξ’ ορισμού ότι οτιδήποτε διαφορετικό είναι λάθος; Δεν σημαίνει ότι η λύση και η απάντηση έχει ήδη δοθεί; Ως προς τι τότε η ανταλλαγή απόψεων;
Εξηγεί ο κ. Παπαϊωάννου στο μετέπειτα σχόλιό του:
Αυτά τα κείμενα όμως δεν είναι το κείμενο της κ. Σεφέρου αλλά τα δικά μου κείμενα στα οποία υποστηρίζω ότι οι διαδικασίες εκλογής αρχηγού στο ΠΑΣΟΚ, σχετίζονται με την αθεράπευτη — κατά την άποψή μου — κρίση του εξουσιαστικού συστήματος.
Όπως ήδη έγραψα νόμισα πώς εννοούσε όλα τα κείμενα που υπήρχαν για το θέμα. Εξάλλου στις πρώτες σειρές της πρότασής του αναφέρει ότι η γλαφυρότητα του κειμένου της κ. Σεφέρου του δίνουν την ευκαιρία μιας πρότασης. Δηλαδή, η αφορμή όπως το κατάλαβα εγώ, ήταν αυτό το κείμενο. Ή τουλάχιστον της κ. Σεφέρου συμπεριλαμβανομένου.
Λέει ο κ. Παπαϊωάννου
Αλλά εδώ δεν κάνει καν αυτό (αναφέρεται σε εμένα). Θεωρεί, ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι η κ. Σεφέρου είναι “ανέντιμη”, επειδή, παρόλο που όπως ο ίδιος ο κ. Μπρούζος, “επωφελήθηκε” από την διαμονή της σε μια χώρα με “ελεύθερη οικονομία” υποτιμά την υπεροχή της!
Εδώ κρίνω την τακτική πολλών συμπατριωτών μας (γι’ αυτό και γράφω: να πηγαίνει κανείς στο εξωτερικό και όχι η κ. Σεφέρου ειδικά) που ενώ μορφώνονται και αποκτούν εμπειρία στο εξωτερικό, πολεμάνε κάθε αλλαγή που θα επέτρεπε σε κάποιον να αποκτήσει τα ίδια εφόδια στην Ελλάδα και όχι της κ. Σεφέρου εξειδικευμένα. Δεν με απασχόλησε η υπεροχή ή όχι της κ. Σεφέρου. Ούτε έκανα κάποια σύγκριση με τον εαυτό μου. Δεν θεωρώ ανέντιμο το ότι μορφώθηκε στο εξωτερικό. Αλλά την πολεμική σε αλλαγές που θα δημιουργούσαν με το χρόνο ανάλογες συνθήκες και στην Ελλάδα για ανθρώπους που δεν έχουν τη δυνατότητα ή την επιθυμία να δοκιμάσουν το βήμα στο εξωτερικό και να πάρουν μια ιδέα για το τι συμβαίνει έξω από τα ελληνικά σύνορα.
Γράφει επίσης ο κ. Παπαϊωάννου στο σχόλιό του την εξής πρόταση:
Το επιχείρημα αυτό είναι εντελώς για πέταμα για τον απλό λόγο δεν υπάρχει πια πουθενά στον κόσμο χώρα “μη ελεύθερης” οικονομίας
Αφού αναγνώρισε με μεγάλη ευκολία τη μη επιδεκτικότητα σε αμφισβήτηση κάποιων άλλων επιχειρημάτων και θεωρεί ότι πρέπει να κρίνουμε αυστηρά την αυθαιρεσία της καταδίκης των συνομιλητών μας και έχει επίσης καταδικάσει τις αυθεντίες και την κριτική δέχεται εξίσου εύκολα ότι ένα δικό μου επιχείρημα όχι απλώς επιδέχεται αμφισβήτησης αλλά είναι και για πέταμα.
Από εκεί και πέρα η ελεύθερη οικονομία δεν είναι υπεύθυνη για την δυστυχία ότι δεν μπορούμε να διαπρέψουμε στον τόπο μας. Τι φταίει η ελεύθερη οικονομία π.χ για τη διαφθορά στην χώρα μας; Αν και νομίζω ότι τελικά αυτό είναι το κλειδί της υπόθεσης. Όποιος καταδικάζει την ελεύθερη οικονομία έχει μη αμφισβητήσιμο δίκιο.