Εμπρός για τους -80°C

Με την πτώση των κομμουνιστικών καθεστώτων στην Αν. Ευρώπη και στα Βαλκάνια παρατηρήθηκε το εξής φαινόμενο: όλες αυτές οι χώρες και κοινωνίες έμοιασαν να βγαίνουν από τη βαθιά κατάψυξη. Παγωμένα μέλη, παγωμένη ματιά, παγωμένες κινήσεις, όλα παγωμένα. Η κριτική τους και άποψή τους για τον κόσμο ήταν η άποψη που είχαν στην εποχή του Μεσοπολέμου. Την εποχή δηλαδή που έζησαν πριν την κατάψυξη.

Με τον καιρό όμως οι πάγοι άρχισαν να λιώνουν. Σε κάποιες χώρες γρηγορότερα και με ταχύτερους ρυθμούς, σε κάποιες άλλες αργότερα και με χαμηλότερους ρυθμούς ή ακόμη με βήμα σημειωτόν. Έτσι κάποιες από τις χώρες της Αν. Ευρώπης κάνουν βήματα προς τα εμπρός. Με πισωγυρίσματα ίσως, που όμως είναι φυσικό αλλά η γενικά κίνηση είναι προς τα εμπρός. Οι βαλκανικές χώρες (αν και όχι μόνο αυτές) δυστυχώς ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία. Πόλεμοι στην πρώην Γιουγκοσλαβία, εθνικιστική έξαρση σε κάποιες άλλες. Π.χ η ΠΓΔΜ. Πολλές φορές σκέφτομαι ότι οι αντιπαραθέσεις μεταξύ βαλκανικών χωρών γίνονται με ορολογία 1910-1920. Εποχή των βαλκανικών πολέμων.΄

Υπάρχει όμως μία χώρα που κάνει το ακατόρθωτο: μετά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο (Β’ΠΠ) αν και δε βρέθηκε στην κατάψυξη πάντως τοποθετήθηκε με τη θέλησή της στη συντήρηση (στους 4°C). Έτσι περιορίστηκε η εξέλιξή της και η ανάπτυξή της σε όλα τα επίπεδα. Μετά το 1990 θα περίμενε κανείς ότι αυτή η χώρα θα επιθυμούσε να βγεί από τη συντήρηση, να περάσει σε θερμοκρασία τουλάχιστον δωματίου και να αρχίσει να αναπτύσσεται. Σε σχέση με τις άλλες χώρες της Α. Ευρώπης είχε μάλιστα το συγκριτικό πλεονέκτημα. Μη ξεχνάμε ότι οι άλλοι ήταν στους -80°C. Και εμείς στους 4°C.

Φευ! Σε αυτή τη χώρα οι κάτοικοί της κάνουν τα πάντα προκειμένου να μπούνε στην κατάψυξη!!! Και το καταφέρνουν!!! Παραδείγματα; Κριτική της πώλησης ποσοστού τηλεπικοινωνιακού οργανισμού σε αλλοδαπή εταιρία με ορολογία και λογική από την εποχή του Β’ΠΠ, διαδηλώσεις με αιτήματα άλλων εποχών (εκατομμύρια διορισμοί στο δημόσιο, συνταξιοδότηση στα 50 το πολύ 60), ξυλοδαρμοί και μόνιμες καταλήψεις και αναταραχές στα Πανεπιστήμια. Γίνονται τα πάντα προκειμένου να μη παράγεται και να μην εξελίσσεται τίποτα. Φαντάζομαι θα οργανωθούνε στο τέλος και συλλαλητήρια εναντίον του πολέμου του Βιετνάμ, φοιτητές θα κλειστούνε στο Πολυτεχνείο και θα φωνάζουνε «κάτω η Χούντα», πρώτη είδηση στα δελτία θα γίνει η δολοφονία του Κένεντι, δημοσιογράφοι θα θέλουν να πάρουν συνέντευξη από τον Ε. Βενιζέλο ή τον Κεμάλ κ.λ.π.

Ε, αυτή η χώρα είναι η Ελλάδα.

Επένδυση στην ανωριμότητα

Αν και δεν είμαι Ελλάδα παρακολουθώ την ελληνική επικαιρότητα με σχετική λεπτομέρεια μέσω Διαδικτύου. Αν κάτι είναι σαφές από όσα διαβάζω και βλέπω είναι ότι η μεγάλη πλειοψηφία όσων ανήκουν στις κορυφές της όποιας εξουσίας (πολιτικής, συνδικαλιστικής, θρησκευτικής κλπ) ή είναι μέρος αυτής ή μπορούν να ασκούν επιρροή μέσω τηλεόρασης, ραδιοφώνου και εφημερίδων ποντάρουν πρωτίστως σε ένα πράγμα: την κακομοιριά και τη μιζέρια που διαχέουν την ελληνική κοινωνία.

Οι πολίτες στην Ελλάδα αντιμετωπίζονται ως ανώριμα, ανεύθυνα πλάσματα που δεν έχουν ξεπεράσει την ηλικία των 10 ετών. Από την πλευρά τους οι πολίτες θέλουν να αντιμετωπίζονται ακριβώς έτσι είτε από το πολιτικό σύστημα, είτε από την εκκλησία, ή οποιοδήποτε άλλο φορέα κρατικό ή ιδιωτικό.

Τα πάντα εμηνεύονται και επεξηγούνται με τρόπο απλοϊκό και συνάμα διπολικό-μανιχαϊστικό. Ή απόλυτα καλά ή απόλυτα κακά. Ή εθνικοί θρίαμβοι ή εθνικές καταστροφές. Στην κοινωνία υπάρχουν δύο τάξεις: φτωχοί και πλούσιοι. Οι φτωχοί εκπροσωπούν το καλό-οι πλούσιοι το κακό. Οι πολιτικοί ενδιαφέρονται μόνο για μίζες και θέσεις-ο λαός διακατέχεται από αλτρουϊστική διάθεση και πάθος για τα μεγάλα εθνικά ιδεώδη.

Είτε για μεγάλο τμήμα της αριστεράς είτε για τη δεξιά είτε για κεντρώους πρόκειται ο λαός εμφανίζεται ως μία μονοδιάστατη οντότητα που μετακινείται ως τέτοια και πάντα προς μία κατεύθυνση. Κάτι σαν λαός-αμοιβάδα δηλαδή.

Από την μία ο λαός κολακεύεται μόνιμα για την ωριμότητά του, τη σύνεσή του και την αντίληψή του, από την άλλη αντιμετωπίζεται ως ένα σύνολο κακομοίρηδων ή αδύναμων πλασμάτων που έχουν μόνιμη ανάγκη την γονεϊκή θαλπωρή του κράτους και που αξίζουν τη συμπόνοια ή και τη λύπηση κομμάτων, εκκλησίας, ΜΜΕ, συνδικαλιστικών οργανώσεων. Νοικοκυρές, χήρες, ορφανά, ανήμποροι γέροντες, φτωχοί και κατατρεγμένοι είναι οι κύριες ομάδες αυτού του λαού. Απέναντι στέκονται κερδοσκόποι, μεγαλοκαρχαρίες, κεφαλαιοκράτες, εσωτερικοί εχθροί του έθνους.

Ένα χαρακτηριστικό αυτής της νοοτροπίας είναι τα γεγονότα με την πώληση του ΟΤΕ στη Deutsche Telekom. Καταρχήν το κάψιμο γερμανικών σημαιών (που τελικά ήταν βελγικές) με τη σβάστικα από συνδικαλιστές και εργαζόμενους του ΟΤΕ ως διαμαρτυρία για την πώληση του σε γερμανική εταιρία. Η διαμαρτυρία ήταν λέει συμβολική. Στην Ελλάδα η απύθμενη ανοησία βαφτίζεται «συμβολισμός» και εξαγιάζεται. Αν κάποιος πιστεύει ότι η συγκεκριμένη πώληση βλάπτει δεν έχει παρά να ασκήσει κριτική σε οικονομικό ή πολιτικό επίπεδο και όχι φυσικά σε εθνικό/εθνολογικό. Πριν από μερικές εβδομάδες στα Σκόπια ή όπως αλλιώς λέγεται αυτή η χώρα εμφανίστηκε ελληνική σημαία με τη σβάστικα αντί για σταυρό. Φυσικά θεωρήθηκε ποταπή πρόκληση, πράξη βεβήλωσης και υπήρξαν διαμαρτυρίες και διαβήματα. Τώρα κάποιοι Νεοέλληνες έκαναν το ίδιο (έστω και με λάθος σημαία) και όλα εξηγήθηκαν ελληνικότατα: «έλα μωρέ, συμβολικά ήτανε». Ποια η σχέση μεταξύ ναζισμού και της περιόδου της Κατοχής και μιας οικονομικής ή εμπορικής συμφωνίας σήμερα κανείς δεν ξέρει. Την ίδια ώρα φυσικά εκατοντάδες χιλιάδες Νεοέλληνες κάνουν χρήση γερμανικών προϊόντων χωρίς να προσβάλεται η εθνική τους υπερηφάνια. Κάθε άλλο. Να κινείσαι με Mercedes ή BMW προσφέρει περηφάνια και κύρος.

Επίσης πολλές ελληνικές επιχειρήσες (και ο ΟΤΕ) έχουν κάνει ανάλογες εξαγορές σε άλλες βαλκανικές χώρες. Φαντάζομαι θα θεωρούσαμε πρόκληση αν σε κάθε χώρα βρίσκονταν και κάποιοι που θα είχαν την ιδέα να κάψουν ελληνικές σημαίες ή να τις διακοσμήσουν με τη σβάστικα.

Δεύτερον, η κριτική από τα υπόλοιπα κόμματα έχει ένα σαφή «πατριωτικό» περιεχόμενο λες και πρόκειται για στρατιωτική εισβολή. Λογική εκτός τόπου και χρόνου.

Ένα δεύτερο χαρακτηριστικό είναι ότι η διπολική ερμηνεία της πραγματικότητας παίρνει ασαφείς διαστάσεις και μεταβάλλεται ανάλογα με τα συμφέροντα. Εδώ, εν ριπή οφθαλμού η αγροτιά των προηγούμενων κοινών αγώνων με τις αποκοπές των εθνικών οδών μεταμορφώνεται σε «μεγαλοαγρότες» που εκμεταλλέυονται τους «αλλοδαπούς εργάτες γης». Σε μερικούς μήνες όταν θα βγάλουν πάλι τα τρακτέρ στους δρόμους διεκδικώντας επιδοτήσεις και αποζημιώσεις θα γίνουν πάλι καημένη αγροτιά.

Ένα από τα γενικότερα αποτελέσματα είναι ότι η οικονομική πολιτική κινείται σε ένα πλαίσιο μεταξύ ελεημοσύνης και φιλανθρωπίας. Οι πολίτες (με ευθύνη δική τους φυσικά) δεν αντιμετωπίζονται ως άτομα που δικαιούνται αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης μέσω της εργασίας τους αλλά ως αναξιοπαθείς που πότε πότε το κράτος (κυρίως) θα ασκεί εν είδει φιλανθρωπίας κάποια εισοδηματική ή επιδοματική πολιτική που θα ελαττώνει προσωρινά την πίεση.