Όσο περισσότερο διαβάζει κανείς στο Διαδίκτυο ή σε εφημερίδες άρθρα σχετικά με την οργάνωση της δημοκρατίας μας, το ρόλο της Ελλάδας στην Ευρώπη και τις αλλαγές που πρέπει να συμβούν καταλήγει στο συμπέρασμα, τουλάχιστον εγώ κατέληξα, ότι ένα μέρος από το βαθύ-κράτος είναι ακόμη εδώ. Όχι το μεγάλο κράτος με την έννοια του κρατικισμού αλλά το βαθύ-κράτος που συναντά κανείς σε χώρες μη δημοκρατικές ή με επίφαση δημοκρατίας.
Μετά τη μεταπολίτευση ο μόνος χώρος που εκδημοκρατίστηκε ή καθαρίστηκε από χουντικά στοιχεία ήταν ο στρατός. Ο στρατός θεωρήθηκε ο μαναδικός υπεύθυνος για το πραξικόπημα και έγινε ο αποθέτης όλων των ευθυνών του υπόλοιπου κρατικού μηχανισμού. Έτσι υπήρξε μόνο επιφανειακός εκδημοκρατισμός στους άλλους δύο στενούς συνεργάτες του προηγούμενου πολιτικού οικοδομήματος και της χούντας: της Αστυνομίας και του δικαστικού συστήματος. Τις συνέπειες αυτού του γεγονότος τις βλέπουμε και τις πληρώνουμε σαν χώρα ακόμη και σήμερα.
Μετά από τριάντα χρόνια πολλά βέβαια έχουν αλλάξει σε αυτούς τους δύο χώρους αλλά αυτό έγινε απλώς επειδή οι παλαιοί αξιωματικοί και δικαστικοί βγήκαν από το παιχνίδι λόγω ηλικίας. «Σταγονίδια» όμως έχουν μείνει. Και υπάρχουν ακόμη δικαστικοί ακόμη και ανώτεροι, προπύργια του συντηρητισμού. Πρόσφατα φαινόμενα η υπόθεση με τον αγιασμό στον Άρειο Πάγο ή οι δικαστικοαστυνομικές επεμβάσεις για κατάσχεση εκθεμάτων σε γκαλερί.
Στο βαθύ ελληνικό κράτος των προηγούμενων δεκαετιών όλο το σύστημα ήταν διαβρωμένο από ολοκληρωτικές νοοτροπίες. Πέρα από το πολιτικό σύστημα, το δικαστικό σύστημα και εν γένει ο χώρος των δικαστικών και νομικών της χώρας έκανε τα πάντα για τη νομική κάλυψη διώξεων αντιφρονούντων, νομιμοποίησης κάθε είδους αντιδημοκρατικής συμπεριφοράς από το κράτος και το παρακράτος, ήταν εξίσου ένοχο για τη συντήρηση και τη νομική επικάλυψη της καθυστερημένης νοοτροπίας του «Ελλάς,Ελλήνων,χριστιανών». Συμμετείχε και το ίδιο σε κυνήγι μαγισσών και μάλιστα εκ συνειδήσεως.
Αν διαβάσει κανείς άρθρα δικαστικών «εν αποστρατεία» (ενν. συνταξιούχοι, αλλά στο κάτω κάτω στρατευμένοι ήτανε και μόνο στολή δεν φορούσανε) για το κράτος και το ρόλο του ή το ρόλο της Εκκλησίας καταλαβαίνει αμέσως γιατί ο Χριστόδουλος τους θεωρούσε «ολοκληρωμένες προσωπικότητες» σε σχέση με τους καινούριους (παρότι ήταν απασχολημένος με τα μαθήματά του, αυτό το παρακολουθούσε και το κατάλαβε. Κάποια άλλα όχι.)
Αν λοιπόν λάβει κανείς υπόψη την σχεδόν ανύπαρκτη αντίδραση στη δικτατορία από την κοινωνία, είναι εύκολο να συμπεράνει και να καταλάβει γιατί οι Έλληνες δεν έχουμε δημοκρατικό πολιτισμό. Θα περάσουν πιστεύω 2 τουλάχιστον γενιές Ελλήνων πριν μπορέσουμε να δούμε αλλαγή σε βασικά τμήματα της κλειστής νοοτροπίας μας.
Ένα παράδειγμα σε αντιδιαστολή είναι η Γερμανία. Μετά τον πόλεμο και ένα καθεστώς 12ετίας του πιο απόλυτου ολοκληρωτισμού, οι Γερμανοί μπόρεσαν, με την βοήθεια ή τον εξαναγκασμό αν προτιμάτε την αποναζιστικοποίηση της χώρας σε σχεδόν μία δεκαετία. Ή τουλάχιστον στο βαθμό που χρειάζονταν για να γίνει μια νέα σοβαρή αρχή καθώς η πλήρης απαλλαγή της κοινωνίας από τέτοιες νοοτροπίες ήταν λογικό να καθυστερήσει όσο υπήρχαν άνθρωποι με μνήμες από το παρελθόν.
Βέβαι παραδείγματα σε αντιδιαστολή με τη Γερμανία είναι η Γαλλία ή η Αγγλία ή η Αμερική που δεν οδηγήθηκαν σε ολοκληρωτισμό καθώς υπήρξε ήδη ένα δημοκρατικό παρελθόν ικανό να απορροφήσει το ταρακούνημα από το κραχ του ’29. Οι Άγγλοι ειδικά είχαν ένα είδος περιορισμού της αυθαιρεσίας από τους ισχυρούς και κάποια πολιτικά δικαιώματα ήδη από το 13 αιώνα με τη Magna Carta.
Στην Ελλάδα όμως με εξαίρεση το στρατό, οι άλλοι δύο χώροι όπως και η πολιτικη αφέθηκαν ο καθένας στη μέθοδο της αυτοκάθαρσης.
Η δε ελληνική κοινωνία πέρα από συναυλίες διαμαρτυρίας ενοχή δεν έχει αισθανθεί ποτέ. Γι’ αυτό και συντηρητικές και ακραίες απόψεις είναι συνηθισμένες σε όλο το πολιτικό φάσμα, γι’ αυτό και η θρησκοληψία και ο πολιτικός συντηρητισμός της . Γι’ αυτό και δεν είναι παράξενος ο συγκερασμός μεταξύ θρησκόληπτων δεξιών, θρησκόληπτων αριστερών ή αριστερών που παριστάνουν τους μετανοημένους Σαούλ. Άρα λοιπόν, δικοί μας και οι αρχαίοι Έλληνες (άσχετα αν δεν υπάρχει σημείο επαφής), δική μας και η ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία (Βυζάντιο) δική μας και η Τουρκοκρατία, δικό μας και το παρακράτος, δική μας και η δικτατορία, δικό μας και το σημερινό κράτος και αμαρτία ουκ έχομεν.
Αυγούστου 30, 2007
Γιατί στην Ελλάδα (3) – Δικαιοσύνη
Αυγούστου 27, 2007
Ούτε ΝΔ, ούτε ΠΑΣΟΚ
Όσα κείμενα υπάρχουν σε αυτό το ιστολόγιο έχουν προσπαθήσει να εξηγήσουν το ελληνικό φαινόμενο. Είμαστε εν τέλει μια κοινωνία που παράγει συνθήκες καταστροφής και στο τέλος τρέχουμε και δεν φτάνουμε. Έχει υπάρξει μια απίστευτη οικολογική καταστροφή και ένα μεγάλο τίμημα σε ανθρώπινες ζωές. Η ανικανότητα του κράτους και της κυβέρνησης (που έχει στη σύνθεσή μερικούς από τους πιο ανίκανους, χαζούς και επικίνδυνους υπουργούς της μεταπολίτευσης) αποδείχτηκε μεγαλύτερη του αναμενόμενου! Το θέμα τι γίνεται από εδώ και πέρα.
Νομίζω ότι οι Έλληνες έχουν μια πρώτη τάξεως ευκαιρία να αποδείξουν έστω και μία φορά στην σύγχρονη ιστορία τους ότι δεν είναι ακόμη Ρωμιοί. Ότι δεν είναι υπήκοι κανενός αυτοκράτορα ή σουλτάνου ή βασιλιά αλλά ελεύθεροι άνθρωποι. Ότι δεν είναι δούλοι ούτε Θεού ούτε ανθρώπων. Ότι η Ελλάδα δεν είναι πλέον τμήμα αυτοκρατορίας αλλά ξεχωριστό και ανεξάρτητο κράτος.
Η λύση δεν είναι το ΠΑΣΟΚ, η άλλη όψη του άλλου νομίσματος. Ένα ΠΑΣΟΚ που αντί για αλλαγή συνεισέφερε στην γιγάντωση του κράτους, που εξέθρεψε και επιβράβευσε τη λογική του κάθε θλιβερού μικροσυμφέροντος και έχει συμβάλει εξίσου στην ευνουχισμένη πολιτική μας σκέψη. Είναι δύο κόμματα που ηγούνται από συγγενολόγια.
ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ ζούνε σε άλλη φυσική διάσταση που δεν έχει να κάνει με τα του κόσμου αυτού. Υπάρχουν όμως μικρά κόμματα με αξιόλογα προγράμματα ή στόχους που είναι μια άλλη/νέα/διαφορετική λύση για τις επερχόμενες εκλογές.
ΑΣ ΤΟΛΜΗΣΟΥΜΕ ΚΑΠΟΤΕ!
Αυγούστου 22, 2007
Η νέα Μεγάλη Ιδέα: Η Ελλάδα των Τριών Μαντριών και των Πέντε Κομμάτων.
Σκεφτόμουνα για κάποιο καιρό να ανοίξω ιστολόγιο και η αφορμή για αυτό ήταν το εξής γεγονός: είχα γράψει ένα κείμενο και το είχα στείλει σε εφημερίδες αλλά και σε κάποιους διαδικτυακούς τόπους για δημοσίευση, αλλά, λόγω έκτασης, χωρίς να δημοσιευτεί. Μετά από 2 μήνες περίπου το έστειλα και στο περιοδικό Δαυλό από όπου μου απάντησαν ότι θα το δημοσιεύσουν. Μέσα στο επόμενο διάστημα των 4 μηνών γνώρισα καλύτερα τον κόσμο των ιστολογίων. Από κάποια συζήτηση εδώ http://panosz.wordpress.com/ είδα ότι υπάρχει η δυνατότητα να το στείλω και να δημοσιευθεί εκεί, όπως και τελικά έγινε. Το κείμενο ήταν τροποποιημένο ελάχιστα από εμένα σε σχέση με αυτό που είχα ήδη αποστείλει στο περιοδικό, αφαιρώντας 1-2 σημεία που θεώρησα ότι δεν προσφέρουν κάτι. Μετά από ένα μήνα (τεύχος Ιουνίου 2007) το κείμενο δημοσιεύεται στο Δαυλό, με την διαφορά ότι στο τέλος προστέθηκαν δύο λέξεις που δεν υπήρχαν στο αρχικό κείμενο, που για μένα αλλάζουν την ουσία και το σκοπό του άρθρου. Το τέλος ήτανε [...για να ξεφύγουμε από τη μοίρα των «βαρβάρων».] και στο τεύχος του περιοδικού [...για να ξεφύγουμε από τη μοίρα των «βαρβάρων», Ασιατών και Αφρικανών]. Με αφορμή το γεγονός αυτό αποφάσισα να ξεκινήσω το ιστολόγιο και να έχω αποκλειστικά την ευθύνη για τα γραφόμενά μου.
Ενημέρωση 26.10.07: Το περιοδικό Δαυλός σε ανταπόκριση e-mail που είχα στείλει στις 09.07.2007, στο τεύχος Οκτωβρίου περιείχε σημείωση με το αυθεντικό τέλος του κειμένου «Ελλάδα 2007».
…
Τελικά γίνονται εκλογές. Λόγω της επικείμενης αναθεώρησης του Συντάγματος και της κατάθεσης του επόμενου προϋλογισμού. Το ερώτημα είναι, από πότε η κατάθεση ενός προϋπολογισμού θεωρείται θέμα μεγίστης σημασίας για να προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές; Αυτό σημαίνει ότι θέματα που σε άλλες χώρες είναι αυτονόητες αρμοδιότητες μιας κυβέρνησης στην Ελλάδα μπορεί να αντιμετωπίζονται ως πρωτόγνωρης σημασίας γεγονότα. Λες και έχουν πέσει ξαφνικά από τον ουρανό.
Όσο για την αναθεώρηση του Συντάγματος μάλλον θα είναι μία από τα ίδια. Καμία κίνηση να αλλάξουν κάποια πονηρά ή ακόμη και παράλογα άρθρα ή υποάρθρα. Καμία προοπτική για αλλαγή σημείων του Συντάγματος που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ανά πάσα στιγμή για χαρακτηρισμό «εσωτερικών εχθρών» αν οι συνθήκες το επιτρέψουν ή αν «ο κυρίαρχος λαός» το επιθυμίσει όπως π.χ η έκφραση «επικρατούσα θρησκεία» ή η «υποχρέωση του κράτους να καλλιεργεί εθνική και θρησκευτική συνείδηση». Πώς μεταφράζονται αυτές οι συνειδήσεις στην πραγματικότητα είναι ένα ερώτημα. Η γενική συμπεριφορά του μέσου Έλληνα δείχνει αγάπη για την πατρίδα ή αγάπη για την με κάθε τρόπο επιβίωση. Αν δεν θέλω π.χ να ανήκω στην «επικρατούσα θρησκεία» πώς χαρακτηρίζομαι; Προδότης; Αν δεν θέλω να μπω στο δημόσιο, τι είμαι; Ανθέλληνας; Πώς μετριέται ο βαθμός εθνικής συνείδησης; Και τι σημαίνει εθνική συνείδηση; Ότι όλοι οι Έλληνες επιβάλλεται να έχουν συγκεκριμένο τρόπο ζωής; Αν το κράτος παίζει ρόλο στο καθορισμό εθνικής συνείδησης πώς εξηγείται η παρουσία ανθρώπων ή ομάδων που ενώ συμμετέχουν στην ελληνική εκπαίδευση (κάποιοι εδώ και δεκαετίες) δεν αισθάνονται Έλληνες;
Αν το Σύνταγμα επιτρέπει ελαστικές ερμηνείες, είναι δεδομένο πως κάποτε θα χρησιμοποιηθούν για «κυνήγι μαγισσών».
Και τι σημαίνει «επικρατούσα θρησκεία»; Το Σύνταγμα δεν είναι χώρος αναφοράς προσωπικών επιλογών των πολιτών. Αν στο 90% των Ελλήνων αρέσουν τα μακαρόνια με κιμά αυτό θα πρέπει να γράφεται στο Σύνταγμα; Αν στο 90% ή στο 95% των Ελλήνων αρέσουν τα μπουζούκια θα πρέπει να αναφέρεται στο Σύντγαμα «επικρατών τρόπος διασκέδασης είναι επισκέψεις στα μπουζούκια»;
Όσο για το προοίμιο του Συντάγματος τι να πει κανείς! Μάλλον δείχνει ότι το ελληνικό κράτος θεωρεί ότι το μεγαλύτερο χρέος του απέναντι στους πολίτες του, είναι να καλλιεργεί δεισιδαιμονίες και προλήψεις, και ταιριάζει περισσότερο σε εποχές του μεσαίωνα ή σε κάποιες φυλές που ζούνε ακόμη απομονωμένες σε τροπικά δάση χωρίς επίγνωση για τον κόσμο έξω από αυτά, παρά σε χώρα πολιτικά και κοινωνικά εξελιγμένη.
Επακόλουθο; Καμία σκέψη για πλήρη διαχωρισμό Πολιτείας και Εκκλησίας.
Καμία προοπτική επίσης για περιορισμό της χρονικής παρουσίας πολιτικών προσώπων σε θέσεις εξουσίας ή δημόσιας διοίκησης όπως ισχύει π.χ για το αξίωμα του Προέδρου της Δημακρατίας. Θα έπρεπε να υπάρχει ενα όριο για δύο το πολύ θητείες σε όλα τα πολιτικά όργανα διοίκησης. Ίσως πενταετείς αλλά με καθορισμένο όριο. Έτσι θα περιορίζονται ή θα αποφεύγονται φαινόμενα διαπλοκής.
Άρα δεν πρόκειται για καμία αναθεώρηση που θα άλλαζε το πολιτικό επίπεδο της χώρας. Όλα θα μείνουν ίδια για να πηγαίνει «σόι το βασίλειο». Προς τι λοιπόν η φασαρία;
Αλλά θα έχουμε λέει, 5 κόμματα. Πιθανόν. Αλλά αν το πέμπτο κόμμα που μας αξίζει είναι το ΛΑ.Ο.Σ τότε θα πρέπει να ανησυχούμε για τη πολιτική παιδεία που παράγουμε. Ας ελπίσουμε το συγκεκριμένο να είναι κάτι σαν εκτόνωση.
Από εκεί και πέρα ελπίδα να αλλάξει κάτι στα μαντριά της χώρας δεν διαφαίνεταιι. Και αυτό θα συμβαίνει για όσο ο μέσος Έλληνας θα έχει απαιτήσεις από το κράτος του παρόμοιες με αυτές που έχουν παιδιά μεταξύ 5-10 χρονών από τους γονείς τους. Για όσο ο μέσος Έλληνας θα βλέπει κάτι ή θα σκέφτεται κάτι και θα τραβάει τα φουστάνια ή τα παντελόνια του κράτους ζητώντας το επιτακτικά. Και δεν πρόκειται φυσικά για θεμελιώδη δικαιώματα ή για πρωτοποριακές σκέψεις. Αν κρίνει κανείς από λαοσυνάξεις για ταυτότητες, από τις ενστικτώδεις αντιδράσεις για βιβλία Ιστορίας (και όχι μόνο το περσινό/φετινό) που όσο άσχημα και αν τα θεωρεί κάποιος η αντίδραση οχλαγωγής μόνο ώριμους ανθρώπους δεν δείχνει, από τις κάθε είδους απαιτήσεις για μαζικούς διορισμούς στο δημόσιο τομέα και γενικώς από το είδος της πολιτικής τοποθέτησης τότε μάλλον και αυτή τη φορά αλλά και τις αμέσως επόμενες θα αποδειχτούμε ξανά ένας λαός που φοβάται τη σκιά του και παλεύει με αυτή. Ένας λαός χωρίς ταυτότητα και πολίτες που απλώς διαμαρτύρονται και αγανακτούνε.
Αυγούστου 5, 2007
Τι κοινό έχουν οι Έλληνες και τα κοτοπουλάκια;
Το να ζεις έστω και λίγα χρόνια στο εξωτερικό σου δίνει την δυνατότητα να αναθεωρήσεις πολλά από αυτά ήξερες ή νόμιζες ότι ήξερες. Τα χρόνια που είμαι στη Γερμανία και οι επαφές που έχω με ανθρώπους, όχι μόνο τους ντόπιους, αλλά από διάφορες χώρες μου έχουν δημιουργήσει τις εξής απορίες: Οι ιδιαιτερότητες που έχουμε και για τις οποίες είμαστε υπερήφανοι ή κομπάζουμε κιόλας πόσο ελληνικές είναι; Τι γνώμη να έχουν οι άλλοι ευρωπαίοι για εμάς;
Το συμπέρασμα που έχω καταλήξει είναι ότι δεν υπάρχει κάτι που να μπορεί να ιδωθεί ως αποκλειστικά ελληνικό. Ακόμη και έθιμα που δύσκολα θα περίμενε κανείς να συναντούνται αλλού, συναντούνται. Π.χ φέτος έμαθα ότι σε περιοχές της Γερμανίας, το Πάσχα ψήνουν οι άνθρωποι τον οβελία. Έτυχε να δω (από τηλεοράσεως) καρναβαλικά έθιμα στην Ελβετία που μοιάζουν σαν δίδυμα με κάτι δικά μας τα οποία δικά μας έχουν λέει ρίζες στα χρόνια της Τουρκοκρατίας (τώρα πως γίνεται κατά την Τουρκοκρατία η εκκλησία να επέτρεπε ή έστω να ανεχόταν κάτι τέτοια παγανιστικά έχω επίσης απορία). Εκτός και αν στην Ελβετία υπήρξε επίσης Τουρκοκρατία! Μια Γερμανίδα ανέφερε την περίπτωση μιας φίλης της παντρεμένη με Αλβανό, η οποία πήγε στην Αλβανία και έμεινε ενθουσιασμένη με τη φιλοξενία των ανθρώπων. Όταν σε συζητήσεις ισχυριστεί κανείς ότι στην Ελλάδα κάνουμε αυτό ή ισχύει το άλλο είναι σίγουρο ότι θα βρεθεί κόσμος από πολλές άλλες χώρες που θα πεί: και σε εμάς έτσι είναι. Θα δει κανείς επίσης «ελληνικές» συνταγές από άλλες βαλκανικές χώρες ή από την Μέση Ανατολή.
Η ουσία είναι ότι οι ‘Ελληνες σαν άνθρωποι μάλλον αδιάφοροι είμαστε για τους Γερμανούς και τους άλλους ευρωπαίους. Ούτε κρύο ούτε ζέστη δηλαδή. Εκεί που θα υπάρξει πραγματικό ενδιαφέρον είναι φυσικά για τα σχετικά με τους αρχαίους Έλληνες. Για τους Νεοέλληνες η συζήτηση περιορίζεται σε θέματα όπως διακοπές, φαγητό και ούζο. Τα γνωστά δηλαδή.
Τι είναι λοιπόν ελληνικό σήμερα; Οι εθνικοί μας μύθοι. Και εδώ ερχόμαστε στα κοτοπουλάκια! Όταν τα αυγά επωαστούν και τα κοτοπουλάκια αντικρίσουν το φως αναγνωρίζουν ως μητέρα το πρώτο κινούμενο αντικείμενο εμπρός τους. Αν είναι η κλώσσα όλα καλά. Θα τα φροντίσει και θα τα προστατέψει μέχρι να γίνουν ικανά να ακολουθήσουν ανεξάρτητη πορεία.
Αν είναι όμως η αλεπού; Θα τα φάει. Τα κοτοπουλάκια δεν ξέρουν όμως εκείνη τη στιγμή ότι η αλεπού δεν είναι η μαμά τους και ενώ τα τρώει αυτά είναι ευτυχισμένα με τη σκέψη ότι η «μαμά» τους κάτι παραπάνω θα ξέρει που το κάνει αυτό.
Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τους Έλληνες. Κάθε γενιά Ελλήνων που βγαίνει από το αυγό της αντικρίζει όχι την κλώσσα αλλά τις αλεπούδες που την τρώνε. Επειδή όμως τις νομίζει για κλώσσες που ξέρουν τι κάνουν όχι μόνο δεν παραπονιέται, ευχαριστιέται κιόλας και δεν θέλει να ξέρει κάτι άλλο.
Ποιες είναι οι αλεπούδες; Το κράτος μας και η θρησκεία μας.
Ποια είναι η κλώσσα; Χμ…θα έλεγα η ελευθερία και η επιθυμία για εξέλιξη, αλλά μήπως αυτό (η εύρεση της κλώσσας) δεν είναι χρέος όλων μας;
